Τα σκοτεινά πρόσωπα της νεογνικής απώλειας.

Λίγο πριν αποχαιρετήσουμε τον Οκτώβριο- παγκόσμιο μήνα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σχετικά με την νεογνική απώλεια και απώλεια κύησης- θέλω να μιλήσω για κάτι που δεν έχω μιλήσει τόσο ξεκάθαρα, παρά το γεγονός πως τέσσερα χρόνια τώρα έχω σπάσει πολλές φορές την σιωπή μου επί του θέματος. 

Θέλω να μιλήσω για τα σκοτεινά πρόσωπά της νεογνικής απώλειας- αυτά που περνάνε όλοι οι πενθούντες γονείς, άλλοι περισσότερο- άλλοι λιγότερο, άλλοι πιο έντονα- άλλοι λιγότερο. Θα μιλήσω για τα συναισθήματα ανικανότητας, για τις ενοχές, για την ζήλεια, για το έντονο αίσθημα αδικίας, για την μοναξιά, τον φόβο και την παραφροσύνη. 

Όσοι με παρακολουθείτε γνωρίζετε πως πέραν των δυο απωλειών που έχουμε ζήσει ήδη, ο μήνας αυτός στιγματίστηκε από μια ακόμη. Τόσα χρόνια μιλάω για την απώλεια- μιλάω από όταν την πρώτοζησαμε, εφτά χρόνια τώρα δηλαδή, άσχετα αν γράφω για αυτή μόλις τέσσερα.  Τόσα χρόνια προσπαθώ να κρατήσω την μνήμη των παιδιών μου ζωντανή, να έχω δικαίωμα στην ύπαρξη τους, να αναγνωρίζομαι ως μητέρα τους από την πρώτη στιγμή. Μα το κυριότερο, τόσα χρόνια παλεύω να έχω δικαίωμα στο πένθος, πένθος που δεν έχει αρχή μέση και τέλος- το πένθος αυτό ζει όσο ζεις και εσύ, αλλάζοντας και αυτό μορφή μαζί σου. 

Τόσα χρόνια λοιπόν μετά, τόσες κουβέντες μετά, άκουσα και πάλι τα θρυλικά "Δεν πειράζει μωρέ", "Πάμε παρακάτω" "Μην κλαις", "Μην στεναχωριέσαι". Τόσα χρόνια μετά ανακάλυψα πως υπάρχουν άνθρωποι- οικείοι άνθρωποι- που δεν ήξεραν καν πόσο προχωρημένες στην κύηση ήταν οι πρώτες μας απώλειες, τόσα χρόνια μετά ανακάλυψα πως υπάρχουν οικείοι και πάλι άνθρωποι που δεν ξέρουν καν πως έχουμε φωτογραφία από το δεύτερο παιδί μας. Πράγμα φυσικά που σημαίνει πως όχι μόνο δεν έχουν πάει ούτε μια φορά στο μνήμα να ανάψουν ένα καντηλάκι, μα το κυριότερο δεν έχουν καν κουβεντιάσει με μας σχετικά- διότι αν είχαν συζητήσει μαζί μας θα το ήξεραν αναμφισβήτητα. Τόσα χρόνια μετά δυστυχώς συνειδητοποιούμε με μεγάλη μας λύπη πως ακόμα ο κόσμος πιστεύει πως αν μιλήσει για τα αγγελούδια μας θα μας τα θυμίσει και θα στεναχωρηθούμε. 

Λες και τα ξεχνάμε στιγμή. Λες και η στεναχώρια δεν ρίζωσε βαθιά μέσα μας για πάντα. 

Και ο λόγος που θα μιλήσω σήμερα για το σκοτεινό πρόσωπο της απώλειας, είναι ακριβώς αυτός. Διότι επειδή οι περισσότεροι καταφέρνουν να αντιμετωπίσουν τον πόνο της νεογνικής απώλειας με αξιοπρέπεια και βγαίνουν από αυτόν πιο δυνατοί και παραδόξως με ένα πιο βαθύ και ειλικρινές χαμόγελο- βλέπετε ξέρουν πολύ καλά τι σημαίνει το θαύμα και να εκτιμάς την ευλογία στις μικρές στιγμές- ο κόσμος γύρω τους νομίζει πως είναι εύκολο, (δεν είναι),  πως το ξεπέρασαν, (δεν το ξεπέρασαν, το αντιμετώπισαν), πως ξέχασαν, (δεν το ξέχασαν και ούτε πρόκειται).  Θα μιλήσω, γιατί ιδέα δεν έχουν σε τι σκοτάδια βούλιαξαν όλοι όσοι έζησαν τον πόνο του να "δώσουν" θάνατο αντί για ζωή, πριν οδηγηθούν και πάλι στο φως. Και δεν έχουν ιδέα, γιατί τα σκοτάδια όλοι τα αποφεύγουν- κανείς δεν τα αγαπάει, φοβούνται μην βουλιάξουν και αυτοί- ενώ στο φως όλοι τρέχουν να "κλέψουν" λίγη από την ζεστασιά. Στους περισσότερους δεν περνάει καν από το μυαλό να επιχειρήσουν να γίνουν αυτοί το φως στα σκοτάδια κάποιου.... 

Και αυτό πονάει. Εφτά χρόνια μετά την πρώτη απώλεια και μόλις 16 μέρες μετά την τρίτη απώλεια, πονάει ακόμα. 

Βλέπετε, ακόμα και εμείς οι ίδιοι που το ζήσαμε νομίζουμε κατά διαστήματα πως αυτά τα σκοτεινά πρόσωπα της απώλειας θάφτηκαν την μέρα που βγήκαμε ξανά στο φως. Έρχεται όμως η στιγμή που συνειδητοποιείς πως δεν θάφτηκαν ποτέ- απλά είναι παραμελημένα και λίγο σκονισμένα σε μιαν άκρη του μυαλού σου. Μια ιδέα παγωμένου αέρα να μπει μέσα εκεί, στα φανέρωσε στο λεπτό. 

Πως να ξεχάσεις το αίσθημα κενού- του απόλυτου κενού- που νιώθεις μόλις σου αφαιρούν από τα σπλάχνα σου το παιδί σου; Πως να γεμίσεις το άδειασμα όταν οι ίδιοι οι γιατροί δεν σε αφήνουν να το κρατήσεις αγκαλιά; Πως να ξέρεις για ποιον πενθείς όταν δεν σου δείχνουν καν το ίδιο σου το παιδί; Πως να ξεχάσεις το κρύο και την παγωνιά που νιώθεις μόλις γυρίζεις στο άδειο σπίτι; Πως να μην κλάψεις μπροστά στο παιδί που ήδη σε περιμένει σπίτι; Πως να ακυρώσεις έτσι απλά την ύπαρξη του άλλου σου παιδιού μόνο και μόνο επειδή δεν επέστρεψε σπίτι μαζί σας; Πως να κοιτάξεις κατάματα την φίλη που κρατάει το μωρό της στην αγκαλιά της,  όταν και η ίδια αποφεύγει το δικό σου βλέμμα; Πως να ξεχάσεις τα κλάματα των μωρών από τα διπλανά δωμάτια όταν το δικό σου ήταν αφύσικα σιωπηλό; Πως να μην πονάς όταν βλέπεις μητέρες με τα μωρά τους, όταν εσύ έχεις βάλει το άψυχο σώμα του δικού σου σε ένα κουτί και κάτω από μια μαρμάρινη πλάκα; Πως να γιορτάσεις γενέθλια ξανά όταν η δική σου καρδιά συνέχισε να χτυπάει την στιγμή που του παιδιού σου σταμάτησε; Πως να ξεχάσεις πως σου έδωσαν χάπια για να μην έχεις γάλα; Πως είχες λόχια και όλα όσα έχει μια μητέρα που γέννησε, εκτός από το σημαντικότερο; Το παιδί της; Πως να ξεχάσεις πως συνέχισες να βγάζεις γάλα για άλλα πρόωρα θαύματα και ας έθαψες μόλις το δικό σου θαύμα - πόση δύναμη νομίζεις πως θέλει αυτό; Πως να εξηγήσεις τα γιατί στον εαυτό σου, τα ατελείωτα παιχνίδια του μυαλού προσπαθώντας να σκεφτεί κάθε στιγμή και λεπτό που προηγήθηκε πριν συμβεί το κακό, ώστε να αιτιολογήσει η λογική τα παράλογα; Με τι καρδιά να κοιτάξεις τα μπαλόνια στον διάδρομο του μαιευτηρίου, πόσο να αντέξεις τα χαρούμενα πρόσωπα και τα "Να σας ζήσει" που ακούς διαρκώς στους δίπλα θαλάμους αφού στον δικό σου έχει πέσει νεκρική σιγή; Πως να αποδεχθείς την πιθανότητα πως δεν θα ξαναγίνεις μητέρα- πως δεν θα ακούσεις ξανά αυτό το φρέσκο από Θεό κλάμα, πως δεν θα ξαναθηλάσεις, δεν θα ξανανιώσεις την χαρά του να σε κλωτσάει κάποια ψυχή εκ των έσω και να χαίρεσαι για αυτό; Πως να εξηγήσεις πόσο παράλογο είναι να παλεύεις για τα αυτονόητα, πόσο ανίκανη νιώθεις που για κάποιο λόγο δεν κατάφερες να εκπληρώσεις τον πρωταρχικό σου ρόλο ως γυναίκα; Σε ποιον να μιλήσεις για τους εφιάλτες, τους τόσο τρομακτικούς που ξυπνάς με λυγμούς, εφιάλτες που σε συνοδεύουν για πάντα μετά την απώλεια; Πως να εξηγήσεις πως παρόλα αυτά λαχταράς να κοιμηθείς μην και σου χαρίσει και κάποιο όμορφο όνειρο, κάποιο που να δεις πάλι την μορφή του, να το νιώσεις πάλι μαζί σου; Πως να εξηγήσεις τον μόνιμο φόβο Θεού που έχεις, (και ας τα έχεις βρει πια μαζί Του), πως να εξηγήσεις την ανάγκη σου για αγάπη δίχως όρους, πως να εξηγήσεις τις "παράλογες" φοβίες σου; Πως να εξηγήσεις τον θυμό σου όταν βλέπεις μιζέρια και αχαριστία σε ανθρώπους που τα παιδιά τους, τους χαρίστηκαν με ευκολία, σε ποιον να τολμήσεις να πεις πως παλεύεις να γίνεις καλύτερος άνθρωπος για να αξίζεις μια θέση δίπλα στα αγγελούδια σου όταν έρθει  ώρα χωρίς να σε περάσει για τρελή; Πως να συνεχίσεις να απαντάς στα "Μόνο ένα παιδί έχεις;" ή στο "Άντε, πότε θα κάνετε ένα παιδάκι;" όταν οι ίδιοι που ρωτάνε ποτέ δεν αναγνώρισαν το πένθος σου; Πως να εξηγήσεις πως ήθελες το μωρό σου δίπλα σου, έστω και νεκρό, πως να το αποχωριστείς, ποιος γονιός είναι έτοιμος για αυτό; Πως να απαντήσεις όταν σου ζητάνε να είσαι ευγνώμων για τα παιδιά που ήδη έχεις, πως να εξηγήσεις πως είσαι ευγνώμων- περισσότερο από όσο θα είναι αυτοί που στο λένε σε όλη τους τη ζωή- αλλά θες να τους ρωτήσεις ποιο δικό τους παιδί θα ήταν διατεθειμένοι να αποχωριστούν; Πως να το κάνεις αυτό χωρίς να σε θεωρήσουν κακιά; Πως να εξηγήσεις πως αν δεν το έχουν ζήσει δεν μπορούν να έχουν και άποψη; Πως να δώσεις να καταλάβουν πως απλά πονάς... 

Είτε το είδαν το παιδί σου, είτε όχι- είτε το είδες και η ίδια, είτε όχι, δεν παύει λεπτό να είναι το παιδί σου. Αίμα από το αίμα σου. Ψυχή από την ψυχή σου. 

Πως να καταλάβουν  πως ο μόνος λόγος που στέκεσαι ακόμα στα πόδια σου είναι επειδή δεν έχεις άλλη επιλογή. Πως να καταλάβουν τον αγώνα που έδωσες, που δίνεις και που θα δίνεις σε όλη σου την ζωή για να αντιμετωπίζεις τα πολλαπλά αυτά σκοτεινά πρόσωπα της απώλειας. Πως να ξέρουν αν δεν σε ρωτήσουν έστω και μια φορά πως ένιωσες, πως νιώθεις... 

Το κείμενο αυτό είναι αφιερωμένο σε όλα μου τα αγγελούδια. Είναι αφιερωμένο σε όλα τα αγγελούδια του ουρανού. Είναι όμως αφιερωμένο και σε όλες τις αγαπημένες μου μανούλες αγγέλων, αυτές που μου δίνουν δύναμη από την δύναμη τους, αυτές που ένα μικρό κομμάτι τους κρύβεται σε αυτό εδώ το κείμενο. Είναι αφιερωμένο και σε σένα που δεν έχεις ζήσει την νεογνική απώλεια ή απώλεια κύησης και ούτε στο εύχομαι. Εύχομαι όμως- την επόμενη φορά που θα βρεθείς απέναντι με μια μητέρα, έναν πατέρα ή ένα ζευγάρι που την έζησε- να βρεις την δύναμη να τους κοιτάξεις στα μάτια, να τους πεις πως λυπάσαι και να τους ρωτήσεις πως νιώθουν. 

Αν αυτοί έχουν την δύναμη να σου πουν, τότε έχεις σίγουρα και εσύ την δύναμη να τους ακούσεις. 

Σκέψεις για την Μυρτώ μας... (από έναν μπαμπά αγγέλου)

Ζούσαμε στο μπλε συννεφάκι μας. ( σαν αγοράκι ας μην πω ροζ).

Δεύτερη εγκυμοσύνη πολύ πιο προγραμματισμένη αυτή τη φορά .

Είναι αυτό το σοφό όταν κάνει σχέδια ο άνθρωπος τα βλέπει ο Θεός και γελά.

Όλα καλά και τέλεια μετά από ψιλοπροβλήματάκια που δεν προοιωνίζουν τίποτα δυσάρεστο είμαστε στην τελική ευθεία. Μετράμε μέρες για VBAC .

Τηλεφώνημα στην δουλειά, έντονος πόνος , αδιαθεσία έλα να δούμε τι θα κάνουμε. Σε εγρήγορση αλλά και χαλαρά. Μπάνιο να είναι χαλαρή και μετά από επικοινωνία με τον γιατρό αποφασίζουμε να πάμε από εκεί και αν δεν είμαστε για γέννα ξαναγυρίζουμε. Τόσο χαλαροί και cool.

Φάε και λίγη σοκολάτα μήπως και νιώσεις το παιδί. Δεν πειράζει που δεν το καταλαβαίνεις το παιδί μπορεί να έχει λουφάξει πριν την μεγάλη έξοδο, συμβαίνουν αυτά. Στη διαδρομή σπάνε τα νερα ( ή έτσι νομίζαμε ) τηλέφωνα, μηνύματα , γεννάμε. Παμε να κατέβουμε, ΣΟΚ αίματα , κλάματα αλλά όλοι μας καθησυχάζουν δεν πειράζει αφού είστε εδώ όλα καλά ( έτσι νομίζανε ) . Λεπτομέρεια της βραδιάς η καημένη η νοσηλεύτρια να λέει στη Δέσποινα σε παρακαλώ έχω λερωθεί με αίμα , πες μου ότι δεν έχεις AIDS, δεν θα ήθελα να είμαι στην θέση της.

Μαθαίνω με ανορθόδοξο τρόπο για την απώλεια αλλά θα πρέπει να μείνω ψύχραιμος μέχρι να ενημερωθώ επίσημα. Ο πατέρας της ακόμα στο μπλε συννεφάκι του.

Ο γιατρός με καλεί και εν συνεχεία την βλέπω , δεν παίρνει αναβολή άμεσα χειρουργείο μην έχουμε περεταίρω απώλειες. Πλέον μοιραζόμαστε το χαμό του παιδιού με τρίτους και αγωνιούμε για τη Δέσποινα. Η διαδικασία έγινε σχετικά γρήγορα λόγω της φύσης της επέμβασης. Με ξανακαλούνε και μας ρωτάνε αν θέλουμε να δούμε το παιδί . 

Ας είναι καλά η Δέσποινα λέει ναι . Αν έλεγε όχι πιθανόν εγώ να το έβλεπα .
Παιδί, απλά σα να κοιμάται . Να είμαι και εγώ καλά που τους έβγαλα φωτογραφία. Αν δεν το έκανα ίσως θα το μετάνιωνα για πολύ καιρό.

Δωμάτιο μόνοι μας . Ξάγρυπνος να πηγαινοέρχομαι στο δωμάτιο να κλείνω την πόρτα να ακούγονται κλάματα μωρών . Βουβό και ενεργό κλάμα όλη την νύχτα . Επόμενη μέρα , ο γιατρός μας επίσκεψη . Εκεί να δείτε κλάμα που έριξε ο άνθρωπος , εγώ απουσίαζα για τα γραφειοκρατικά.

Το μαιευτήριο μας προτείνει ομαδική ταφή και λέμε όχι ,(απαίτηση της Δέσποινας που και για αυτή την επιλογή θα την ευχαριστώ για πάντα) .Επιμονή της υπεύθυνης μαίας και να μου λέει , που να μπλέκετε και άλλα τέτοια. Ρητώς τους λέω ΟΧΙ.

Αποφασίζεται να φύγουμε νωρίτερα. Στο κοστολόγιο βλέπω έξοδα ταφής . Τους λέω κάνετε λάθος μου λένε όχι το έχετε υπογράψει., Τους ζητώ να μου βρούνε που το υπέγραψα αυτό. Το κουτάκι για συναίνεση ομαδικής ταφής μετά από καυγάδες διαπιστώθηκε όντως κενό. Αλλαγή τιμολογίων κ,λ.π.

Το παιδί πέραν 20 κάτι εβδομάδων πρέπει να πάρει ληξιαρχική πράξη θανάτου. ΜΕΓΑ λάθος του κράτους δεν δηλώνετε το παιδί πουθενά. Απλά ότι πέθανε , μα πως πέθανε αν δεν γεννήθηκε. . Δεν έχει σημασία δεν γράφετε σε κανέναν δημοτολόγιο εφόσον γεννήθηκε νεκρό. Άρα η Μυρτώ μας είναι στην ανυπαρξία για το κράτος.

Στο σπίτι να υπάρχει ένα 3χρονο παιδί να περιμένει το αδελφάκι του. Είχαμε δώσει εντολή να μη του πει κανείς τίποτα , Εγώ και μόνο εγώ να του εξηγήσω. Εκει σας θέλω πώς να τα πεις αυτά σε ένα πανέξυπνο πλάσμα. Αν με ρωτήσετε τώρα δεν θυμάμαι να σας πω τι με φώτισε ο θεός και είπα , τα έχει απορρίψει το μυαλό μου αυτές τις στιγμές ( το έχω αυτό το καλό). Σίγουρα μένεις στα θετικά. Η μαμά είναι καλά. Αύριο έρχεται σπίτι.

Σπίτι , ώρες δύσκολες πραγματικά , Για όλους.

Από το μαιευτήριο είχαν ενημερώσει το γραφείο τελετών να φέρουν μια κούτα να πάρει το παιδί και αυτοί έφεραν μια κανονική κούτα super market τώρα που το σκέφτομαι μου φαίνεται τραγικό εκείνη τη στιγμή ήμουν απλά θεατής των καταστάσεων . Η υπεύθυνη Μαία αρνείται να το δώσει με αυτό τον τρόπο και όπως ήταν και το λογικό το γραφείο τελετών έφερε τη κανονική λευκή μικρή κάσα.

Σχήμα οξύμωρο το κανονική και μικρή……

Αφού κράτησα ξανά το μικρό της σωματάκι την πήραμε για το γραφείο τελετών να την ετοιμάσουν. Ταφή. Ελάχιστοι άνθρωποι . Αρνηθήκαμε περισσότερους αν και ενδιαφέρθηκαν.

Ο κύκλος σε αυτές τις καταστάσεις πρέπει να είναι απίστευτα κλειστός.

Η κατασκευή του μνήματος μας έβαλε σε μια διαδικασία να πάμε και να ψάχνουμε άλλα παιδικά μνήματα και σε άλλα νεκροταφεία. Εκεί είναι που νιώθεις ότι δεν είσαι μόνος σου. Εκεί είναι που βλέπεις πιο τραγικές ιστορίες από τη δική σου. Εκεί είναι που λες τα έχω δει όλα δεν με φοβίζει τίποτα. Λίγο καιρό αργότερα πέθανε η μητέρα μου σε μεγάλη ηλικία. Τι είχε να μου πει εμένα περισσότερο αυτό , εδώ είχα θάψει το ίδιο μου το παιδί.

Θεωρώ ότι η απώλεια παιδιών μας κάνει πιο σοφούς. Πέφτεις μέσα στο πύρινο καζάνι και βγαίνεις ζωντανός . Γιατί πρέπει να βγεις. Πιο σοφός είπαμε όχι πιο νεκρομένος. Το παιδί είναι εκεί που είναι και είναι ευτυχισμένο , μη μένετε στην μιζέρια της απώλειας και μη μένετε σε καμία μιζέρια. Η ζωή συνεχίζεται είτε έχετε άλλο παιδί είτε θα αποκτήσετε είτε και όχι. Ο σκοπός και το νόημα της πρόσκαιρης ζωής είναι η σωτηρία της ψυχής . Του παιδιού μας σώθηκε η δική μας άραγε θα σωθεί; 

Αυτή πρέπει αν είναι η αγωνία μας .

Στα νοσοκομεία γίνονται κάθε μέρα θαύματα. Το θαύμα δεν είναι στον άρρωστο που δεν έχει πλέον καρκίνο , ( γίνεται και αυτό αλλά πολύ σπάνια) το θαύμα είναι η αλλαγή στις καρδιές αυτών που βιώνουν τον πόνο και λένε δόξα το Θεώ. Το θαύμα είναι εκεί που ο αδελφός συγχωράει αδελφό μετά από 40 χρόνια που είχαν να μιλήσουν στο κρεβάτι του πόνου.

Κάτι τελευταίο .

Μητέρες που κάνατε άλλες επιλογές μη στεναχωριέστε , τίποτα από τα παραπάνω δεν είναι το απόλυτα σωστό. Γιατί δεν είναι σωστό να θάβεις το παιδί σου.

Αν δεν έθαψες μόνη σου το παιδί , αν δεν έχεις φωτογραφία του , αν δεν έχεις ουράνιο τόξο μη στενοχωριέσαι. Εκεί δίπλα στο τάφο ενός άλλου δικού ανθρώπου υπάρχει ένα μικρό μνήμα πιθανώς και ξεχασμένο από κάποιο άλλο παιδί, πάνε λουλούδια σε εκείνο το μνηματάκι και άφησε τα.

Εσύ που δεν έχεις φωτογραφία δες μια φωτογραφία του Αιλαν και κάθε παιδιόύ από τη Συρία και από όπου αλλού και αυτό σα να βλέπεις το παιδί σου είναι.

Όσο για εσάς που δεν έχετε ακόμα το ουράνιο τόξο σας , να έχετε πίστη και όλα μπορεί να γίνουν αν πρέπει να γίνουν. Το βασικό είναι να είστε καλά με το σύντροφο σας. Και πάντα υπάρχουν παιδία που χρειάζονται μια ζεστή αγκαλιά.

ΥΓ. Αν κάποιος μπαμπάς τύχει και το διαβάσει αυτό κάντε μου τη χάρη και σεβαστείτε τα θέλω της συντρόφου σας. Αν θέλει φωτογραφίες μην την αποκαλέσετε μακάβρια και παράλογη . Αν δεν θέλει ταφή να μη κάνει, αν θέλει να γίνει.

Είναι ιερά τα θέλω της μάνας που έχασε τον καρπό της κοιλιάς της.

Στέλνοντας- ξανά- ένα κομμάτι της καρδιάς μας στον ουρανό...

Σε αυτή την εγκυμοσύνη, την τέταρτη πλέον στην σειρά, μόλις ξεκίνησα να έχω αιμορραγίες ένα πράγμα παρακαλούσα κάθε μέρα την Παναγία. Αν ήταν να κρατήσω αυτό το μωρό στην αγκαλιά μου να αντέξω τα πάντα- το έχω ξανακάνει και θα το ξαναέκανα. Αν όμως δεν ήταν να το κρατήσω στην αγκαλιά μου, να το πάρει από κοντά μου σύντομα. Μην με βασανίσει. 

Και έτσι και έγινε. Αυτό το φασολάκι δεν ήταν γραφτό να το πάρουμε αγκαλιά. Αυτό το φασολάκι ήταν γραφτό να στολίσει λίγο περισσότερο τον Παράδεισο. Αυτό το φασολάκι ήταν γραφτό να μεταμορφωθεί σε αστέρι και να φωτίσει λίγο περισσότερο τον νυχτερινό ουρανό. 

Έχοντας αποχαιρετήσει δύο μωρά κοντά στις 30 εβδομάδες, το να αποχαιρετήσουμε ένα στην ένατη εβδομάδα σίγουρα μας πόνεσε λιγότερο. Δεν μπορώ να κρυφτώ πίσω από το δάχτυλο μου. Το όνειρο όμως που ναυαγεί πονάει το ίδιο. Το γεγονός ότι τώρα πονάει και το παιδί μας μαζί μας, μας πληγώνει περισσότερο. 

Μπορεί το φασολάκι μας να είχε μόλις διαμορφωθεί. Ίσα που προλάβαμε να ακούσουμε καρδούλα, να δούμε χεράκια και μια υποψία από ποδαράκια. Από την στιγμή όμως που εμείς πιστεύουμε πως το έμβρυο εμψυχούται από την στιγμή της σύλληψης, δεν παύουμε να μετράμε ένα ακόμα αστέρι στον ουρανό. 

Αποχαιρετήσαμε ακόμα μια φορά, μαζί με το αστεράκι μας, ένα μικρό κομμάτι της καρδιά μας. Και τα συναισθήματα ανάμεικτα. Τα λόγια φτωχά μπροστά τους. Το μυαλό μπερδεμένο σαν ένα κουβάρι. 

Έχοντας πλέον ένα παιδί στην αγκαλιά μας, κάθε απόφαση μας επηρεάζει και τον ίδιο. Δεν παλεύουμε δυο μόνο αλλά τρεις. Και ειλικρινά δεν ξέρεις πια για ποιον παλεύεις. Γιατί παλεύεις. Πόσο ακόμα αντέχεις να παλεύεις. Που σταματάει η προσωπική επιθυμία; Πόσο αντικειμενική είναι αυτή σου η επιθυμία; Πότε καταλαβαίνεις αν πρέπει να υπερτερήσει η λογική; Πόσο ακόμα πρέπει να ακούς το συναίσθημα; 

Δεν ξέρω ειλικρινά. Αυτό που ξέρω είναι ότι παρόλο που- λόγω των σπάνιων συνδρόμων μου- για μια απλή απόξεση χρειάστηκε τέσσερις ώρες χειρουργείο, παρόλο που δεν υπάρχει ένας γιατρός που να θέλει να με ξαναδεί έγκυο, παρόλο που τα ψυχικά αποθέματα είναι αισθητά λιγότερα και στους δυο μας- εμείς ακόμα δεν αποκλείουμε τίποτα. Ακόμα αρνούμαστε να πειστούμε πως δεν θα έχει συνέχεια. Ακόμα επιμένουμε να πιστεύουμε στο θαύμα. Ακόμα έχουμε απύθμενη αγάπη να δώσουμε. Ακόμα κοιταζόμαστε τα μάτια και έχουμε το ίδιο όνειρο... 

Και δεν ξέρω αν τελικά έχουμε τα λογικά μας ή έχουμε χάσει εντελώς το μυαλό μας... 

Αντίο βρε αστεράκι... Δώσε λίγη μυρωδιά από εδώ στα αδέλφια σου και θύμισε τους πόσο είχαμε λαχταρήσει και αυτά... 

13-10-2017 

Φθινόπωρο στον έρωτα

απόψε ανατέλλει

αρισμαρί και μέλι

μύρισαν τα βουνά

κι εγώ κοιτάζω σιωπηλός

το χώμα το βρεγμένο

σαν κάρβουνο αναμμένο

η ομορφιά πονά.

Φιλί γυρεύω του ουρανού

κι αυτός μου δίνει στάχτη

μα απ’ της καρδιάς τ’ αδράχτι

σαν θέλω να κοπείς

σαλεύουν τα πορτόφυλλα

κι η κλειδωνιά γυρίζει

αέρας μου σφυρίζει

αν έρθεις, μην αργείς.

Γδύσου κι από τα μάτια μου

πάρε νερό και πλύσου

ο χωρισμός θυμήσου

είναι χειμωνανθός

τη λύπη την κατοίκησα

σε νύχτα και σε μέρα

σ’ αφήνω στον αέρα

για να σε βρω στο φως.

Η αγάπη φόβους και όνειρα

δειπνά προτού ραγίσει

στου πόνου το ξωκλήσι

αγιάζει η ερημιά

κι εγώ μια θλίψη που ζητώ

για να με σημαδέψει

το φως πριν βασιλέψει

θα σ’ αρνηθώ ξανά.

Χωρίς εσένα;... (Οι σκέψεις της Τασούλας)

Όταν κάτι τελειώνει λιώνει ο πόνος στο χιόνι...και μετά ξημερώνει και είμαι ακόμη πιο μόνη...

Αχ ψυχή μου..τι να σου γράψω φέτος.... Πέντε χρόνια πέρασαν κ εγώ ακόμη μπορώ να θυμηθώ ευτυχώς αυτά τα νυσταγμένα σου μάτια...

Τι να σου πω πια δεν ξέρω...όλα μέσα μου μαλάκωσαν πια...ο θυμός, η λύπη, ο πόνος...δεν σε ξεχνάω μωρό μου ...μη σκέφτεσαι έτσι μα...όλα έγιναν πιο απαλά...-έτσι λέει η αδερφή σου το μαλακά-..σε θυμάμαι με μια γλύκα τόση που λιώνω στη σκέψη σου...σ έχω φωτογραφία στην καρδιά μου χωρίς καλώδια..χωρίς ήχους..χωρίς μυρωδιές...χωρίς το πλαστικό τζάμι που μας χώριζε...σ έχω απομονώσει σ΄ενα μικρό καδράκι στην άκρη της καρδούλας μου ...δεν έχει άλλο αγκαθάκια εκεί , μη φοβάσαι...εκεί θα είσαι πια...εκεί που όλα είναι απαλά, εξάλλου το συννεφένιο κρεβατάκι σου είναι απαλό, δεν είναι;

Έτσι θέλω να σε σκέφτομαι..πάνω σ ένα σύννεφο να ξαπλώνεις και να ταξιδεύεις όπου σε πηγαίνει ο άνεμος...να μας ρίχνεις και καμιά ματιά ναι;

Φέτος λοιπόν ,βρήκα τι θα σου γράψω....ότι άλλαξα μωρό μου...δεν είμαι θυμωμένη...δεν είμαι λυπημένη...μου λείπεις βέβαια πολύ και θα έδινα τα πάντα να μην είχε συμβεί ποτέ τίποτε από όλα αυτά που μας χώρισαν..μα...ξέρεις κάτι; μου έδωσες τόση χαρά εκείνη τη μέρα που με κοίταξες για πρώτη φορά...με έκανες να κλάψω από συγκίνηση εκείνη τη μέρα που έσφιξες το δάχτυλο μου μέσα στη μικροσκοπική γροθιά σου ...που ...εντάξει πια...τα ζύγισα...τα μέτρησα...δεν θέλω άλλο να πονάω όταν σε σκέφτομαι...κ ας τρέχουν ακόμη ποτάμια τα μάτια μου εκείνες τις στιγμές...εκεί κάπου μέσα στα δάκρυα πια υπάρχει κ λίγο χαμόγελο...πικρό; γλυκό; δεν μπορώ ακόμη να ξέρω...μα ένα ξέρω...θα σ αγαπώ για πάντα πουλάκι μου συννεφένιο....

Όμως ξέρω μια μέρα ίσως χρόνια μετά  θα μετρήσω ξανά τα σπασμένα  χωρίς εσένα.............

η μαμά...

Αυτή η μία ώρα....

Ο δρόμος χθες με έβγαλε στο πατρικό μου. Για κυριακάτικο μεσημεριανό, αυτό το δικό μας. Τον πατέρα μου να ψήνει όλων των ειδών τα κρέατα στον ξυλόφουρνο και την μητέρα μου να πανικοβάλλεται για τις δυο σαλάτες που θα φτιάξει- πως τις θέλουμε, τις θέλουμε καν ή θέλουμε κάτι που δεν έχει σκεφτεί, τι άλλο θέλουμε. 

Μετά από μια βδομάδα που είχαν να βρεθούν το μαιμούδι και η βρωμούσα, οι τσιρίδες και τα τρεχαλητά μέσα στο σπίτι κυριαρχούσαν με την μητέρα μου και την Σουλτάνα να τρέχουν από πίσω για να ξεκουράσουν εμένα και αυτό το φασολάκι που μας έβαλε σε μπελάδες από την αρχή. 

Αφού φάγαμε με το δικό μας μοναδικό τρόπο- τον πατέρα μου δηλαδή να ζητάει πάντα το αλάτι και να τον σερβίρει η μητέρα μου, (ποτέ μόνος είναι η δική τους ιερή συμφωνία), την μητέρα μου να μην κάθεται στην ουσία μέχρι να έχουμε φάει σχεδόν όλοι- πότε φέρνοντας ένα ποτό ακόμη, το ψωμί που σχεδόν πάντα ξεχνάει, πότε για να συμπληρώσει την πιατέλα με το φαγητό, την Σουλτάνα να λέει "Πω πω τι τέλεια και λαχταριστά που είναι όοοοολα" με την δική της τραγουδιστή χροιά, τον Παναγιώτη να βιάζεται πάντα να φύγει για δουλειά και να αποφεύγει με μαεστρία τους ψευτοκαυγάδες που πάντα προσπαθεί να ξεκινήσει ο πατέρας μου, την βρωμούσα να μην κλείνει το στόμα της ΟΥΤΕ στιγμή και την δόλια μάνα της να προσπαθεί να χώσει στα ανοίγματα το ελάχιστο φαγητό που πάντα καταδέχεται να τρώει, τον καλοπαντρεμένο, της Σουλτάνας καλέ,  να μας λείπει αφού εργαζόταν με την βρωμούσα να μην σταματάει να ρωτάει "γιατί όχι κανείς καρέκλα εκείνη;;;", το μαιμούδι να τρώει στα τυφλά αφού περιεργαζόταν με πάθος ένα παλιό walkman που το έδωσε ο πατέρας μου και εγώ... εγώ να είμαι ευτυχισμένη που το φαγητό δεν πήρε πολύ μυρωδιά από τον ξυλόφουρνο αφού θα με ενοχλούσε πολύ στην συγκεκριμένη φάση και ενώ θέλω να τα φάω όλα, να καταλήγω πάντα σε ένα παΐδι και μια γαβάθα σαλάτα- γιατί δεν ξέρω- στην μάνα μου πλακώνω πάντα την σαλάτα- αφού λοιπόν κάναμε όλα αυτά και ήρθε και το γλυκό εγώ ήμουν ήδη τόσο μα τόσο εξαντλημένη που ή έπρεπε να φύγω ή να ξαπλώσω. 

Και το ξέρω πως θα σας φανεί εξαιρετικά παράξενο, μα έχω να ξαπλώσω στο πατρικό μου από το 2005 που μετακόμισα σπίτι μου και ας είναι το σπίτι μου δυο ορόφους διαφορά. Και χθες δεν είχα αυτό το σκοπό, μα έτσι όπως έτρεξαν τα πιτσιρίκια ουρλιάζοντας για ακόμα μια φορά στο δωμάτιο της αδελφής μου για να ψαχουλέψουν τα τωρινά συρτάρια πλέον του παππού που κρύβουν τα πάντα, αντί να κάτσω στην άκρη του κρεβατιού- ξάπλωσα. 

Και αυτό ήταν. Παραδόθηκα. Ρώτησα αν μπορούν να κοιτάξουν για λίγο τα παιδιά για να ξεκουραστώ. Και έτσι και έγινε. 

Μια ώρα και κάτι ξάπλωσα- πολύ λιγότερο κοιμήθηκα- μια ώρα που άκουγα τον χαρούμενο χαμό χωρίς να συμμετέχω, μια ώρα που κάμποσες φορές όρμησαν μέσα τα παιδιά για να μου αφήσουν ένα ψευτόφαγητό στο κρεβάτι από αυτά που ετοίμαζαν στον παιχνίδι τους- άλλες τόσες φορές που ακολούθησε η μητέρα μου λέγοντας "Αφήστε λίγο την θεία και την μαμά να ξεκουραστεί", άλλες τόσες εγώ να μονολογώ "Δεν πειράζει, άστα". 

Αυτή η μια ώρα όμως ήταν αρκετή. Ήταν αρκετή για να νιώσω λίγο- ελάχιστα- αυτή την αίσθηση που έχεις όταν είσαι παιδί. Ξέρεις. Αυτή που ξαπλώνεις ξεσκέπαστος και ξυπνάς σκεπασμένος. Αυτή που έχεις πετάξει τα παπούτσια σου όπως όπως αφού αρχικά ξάπλωσες με αυτά και μετά τα βρίσκεις όμορφα τακτοποιημένα στην άκρη του κρεβατιού. Αυτή που εκεί που νιώθεις λίγη ψύχρα έχει βρεθεί ένα χέρι και έχει τραβήξει την κουβέρτα στην πλάτη που έχει φύγει. Αυτή που μόλις σηκώνεσαι κάποιος σε ρωτάει "Να σου φέρω κάτι;" 

Αυτή που άλλος έχει την έγνοια σου και όχι εσύ. 

Πόσο υπέροχο συναίσθημα αυτό. Πρέπει να υπερχειλίζουμε τα παιδιά μας με αυτό το συναίσθημα γιατί θα τους λείψει- είναι το μόνο βέβαιο. Εμένα μου λείπει πολύ το έχω γράψει και άλλες φορές και το έχω πει άλλες τόσες σε κουβέντες με φίλους. Ειδικά αυτή την περίοδο ή κάθε περίοδο της ζωής μου που νιώθω πως χάνω εντελώς τον έλεγχο- της ζωής μου, του μυαλού μου, της ψυχικής μου υγείας- περισσότερο από ποτέ. 

Βλέπετε είναι και αυτός ο τρελός ο Κρητίκαρος ο πατέρας μου που με μεγάλωσε με μόνο του αυτοσκοπό να είμαι δυναμική, αυτάρκης, να μην έχω ανάγκη κανέναν, να μην εμπιστεύομαι ούτε την μύτη μου. (αλλιώς το λέει μα δεν μπορώ να πω τέτοια λόγια!).  Έλα όμως που όσο δυναμικός και να είσαι, όσο αυτάρκης, κάποια στιγμή θα βρεθείς σε ανάγκη. Πάντα έχεις ανάγκη κάποιον- αλλιώς ποιο το νόημα; Και εν τέλει κάποιον πρέπει να εμπιστευτείς. Αλλιώς θα αποτρελαθείς. 

Όπως λοιπόν είπε μια μέρα ο σοφός τετράχρονος γιος μου σε ένα παραλήρημα που είχα με φίλους καταλήγοντας " Ποιον να εμπιστευτώ μου λες;;;" - "Τον Χριστούλι μαμά. Αυτόν να εμπιστευτείς." 

Και ξέρεις. Σε αυτή την φάση της ζωής μου είναι το μόνο που- όσο παράλογο και αν ακούγεται ίσως σε κάποιους- μου δίνει δύναμη να συνεχίσω. 

Και όλα αυτά από αυτή την μία ώρα ύπνου στο πατρικό μου... 

Η ιστορία ενός ξεχωριστού αγγέλου... Του Χρυσοβαλάντη.

„Ένα παιδί της  ζήτησε να πει ένα τραγούδι…κι είπε…

Ποτέ σου μη τους πεις, τι άσχημοι που μοιάζουν

Αυτοί που σε σιχαινοντε…μα στέκουν και κοιτάζουν.

Κι είπε ποτέ σου μη κοιτάς τον άλλον μες στα μάτια

Γιατί καθρέφτης γινεσαι…κι όλοι σε σπαν κομματια…“

Λέει ένα τραγούδι… 

Ένα από τα πολλά που με συντρόφευαν στην δικιά μου απώλεια. 

Είμαι η μαμά Ν. Και αυτή είναι η ιστορία μου.  (αν και άργησα πολύ να τη γράψω, αν και το υποσχέθηκα στη Γιάννα και στις άλλες μανούλες…και ζητώ συγνώμη γι αυτό). 

 Πάντα πίστευα στην αγάπη, στη δύναμη της και στα διαφορετικά της είδη… Από μικρό κοριτσάκι ονειρευόμουν κάποιος να με αγαπήσει και τελικά δεν άργησε να βρεθεί…

Γνώρισα τον Σ. Και όλα βρήκαν το δρόμο τους… Μετά από 5 χρόνια γάμου,μετά από πολλές δυσκολίες αλλά και όμορφες στιγμές ήρθε η ευλογία και η αγάπη μας πήρε μορφή, σώμα, ψυχή και πρόσωπο…

Ένα προσωπάκι που έμελλε να μας σημαδέψει κ να χαραχθεί μέσα μας…

Το 2011 κάναμε διακοπές στη Μύκονο και επι την ευκαιρία μπορέσαμε να επισκεφθούμε και την Τήνο και τον Ναό της Μεγαλόχαρης… Μια άγνωστη δύναμη με τράβηξε κοντά Της και ήξερα ότι κάτι μεγάλο με περίμενε εκεί. Μόλις φτάσαμε μπροστά στην Πύλη Της ένοιωσα ένα „αεράκι“ να με διαπερνά και εντελώς ασυναίσθητα ο άντρας μου μου έσφιξε το χέρι. Έγώ ξέσπασα ξαφνικά σε κλάματα και εκεί κατάλαβα ότι πρέπει να Της ζητήσω με όλη μου την καρδιά να μας ευλογήσει. Της ζήτησα λοιπόν να μου κάνει αυτό το δώρο και να μας κάνει γονείς… Κατάλαβα ότι έχουμε αγάπη μέσα μας να δώσουμε… Της ζήτησα να με δεχθεί και με όποια „αμαρτία“ προηγούμενη ή όχι να μου δώσει αυτή την ευκαιρία να γεμίσει η αγκαλιά και η καρδιά μας.

Και το έκανε. Γυρνώντας από τις διακοπές λοιπόν ξεκινήσαμε τις προσπάθειες,οι οποίες ευδοκίμησαν πολύ γρήγορα,ίσως τόσο γρήγορα που δε το περιμέναμε. Κοντά στα Χριστούγεννα μάθαμε την εγκυμοσύνη μου. Ήμουν στην 8η εβδομάδα. Εκεί το πήρα „σοβαρά“… Έκοψα τον καφέ,το τσιγάρο,οτιδήποτε που μπορούσε να μου κάνει κακό. Ήθελα να νοιώσω μαμά… Στην πρώτη εγκυμοσύνη πολύ δύσκολο! Προσπαθούσα να αλλάξω συμπεριφορά,να μειώσω τα νεύρα μου,  να ηρεμήσω γενικά και σκεφτόμουν μόνο το μωρό μας…

Θα είναι άραγε αγόρι; Μια τάση να θέλω να είμαι αγορομάνα την είχα (χαχαχαα..)

Ο καιρός περνούσε και εγώ απολάμβανα την εγκυμοσύνη μου κάνοντας σχέδια και όνειρα, κυρίως όνειρα... Γύρω στην 24η εβδομάδα μας πρότεινε ο γιατρός μας να κάνουμε την Β επιπέδου, για την οποία δεν είχα ιδέα και δεν είναι και υποχρεωτική εδώ που ζούμε. Δεχτήκαμε λοιπόν και κλείσαμε ραντεβού στον ειδικό. Στις 26 Απριλίου του 12 κάναμε τον μεγάλο υπέρηχο… Δεν πήγα με ιδιαίτερη ανησυχία η προσμονή για κάτι, πίστευα ότι θα δω το μωρό μου πιο ιδιαίτερα και θα αποκτήσω κάποιες γνώσεις παραπάνω για αυτό. Χάρηκα λοιπόν. Ο γιατρός ήταν λιγάκι ήσυχος και παρόλο που διέκρινα κάποια ανησυχία ταυτόχρονα στον τρόπο του,  δεν σκέφτηκα κάτι „κακό“.

Μόλις τελείωσε η εξέταση ο γιατρός ήθελε να μας ενημερώσει ειπε… Ευτυχώς ή δυστυχώς μας το είπε κατευθείαν.

“Τα νέα δεν είναι και τόσο ευχάριστα“…

Ο μπέμπης μας διαγνώσθηκε με ένα είδος συγγενούς καρδιοπάθειας το οποίο χωρίς επέμβαση δυστυχώς δεν είναι συμβατό με τη ζωή… Σύνδρομο υποπλαστικής αριστερής κοιλίας. Με άλλα λόγια το μωρό μου είχε μια μισή καρδιά… Από εκείνη τη στιγμή έσβησε κ η δική μου καρδιά στο μισό.  Η πρώτη μου ερώτηση ήταν κατά πόσο αντιμετωπίζεται χειρουργικά και κατά πόσο είναι σίγουρη η διάγνωση. Μισά τα λόγια του και στις δυο ερωτήσεις. Θα βλέπαμε ακόμα έναν γιατρό ακόμα πιο ειδικευμένο.

Ξέσπασα σε λυγμούς και η κοιλιά μου τραβήχτηκε. Πόνεσα. Πήρα τη μαμά μου τηλέφωνο που ήξερα ότι τις επόμενες μέρες θα πήγαινε στην Τήνο, της ζήτησα να μας πάρει ένα καντηλάκι και να το αφιερώσει στο όνομα μας με την ευχή να μας φυλάξει η Παναγία... Ήξερα ότι ήταν το σωστό καιΤης ζήτησα να μας δώσει δύναμη για ότι επακολουθήσει.

Ο δεύτερος ειδικός που μας είδε την ίδια μέρα απλά επιβεβαίωσε την διάγνωση. Μας ενημέρωσε όμως ακριβώς για τις επιλογές μας. 

Πρώτη ήταν η διακοπή κυήσεως, φυσικά μισό-νόμιμα και θα έπρεπε να γίνει σε άλλη πόλη,σε πανεπιστημιακή κλινική και με πολύ βάναυσο τρόπο. Έκτρωση στον 6ο μήνα δηλαδή; Με απλά λόγια αυτό θα ήταν… Και ποιος μου λέει ότι δε θα πάθω ζημιά; Και ποιος μου λέει ότι θα μπορέσω να ζήσω μετά από αυτό και θα μπορώ να κοιτάξω τον εαυτό μου στον καθρέφτη; Που ήταν η αγάπη για το μωρό μου εκείνη την ώρα που σκέφτηκα το ενδεχόμενο αυτό; Ήξερα ότι δεν είναι λύση για μένα. Δεν κρίνω καμία μανούλα που έπρεπε να πάρει αυτό το δρόμο,κατανοώ πόσο δύσκολο είναι και πονάω διπλά κ τρίδιπλα γιατί στάθηκα μπροστά στο αδιέξοδο αυτό. 

Δεύτερη επιλογή να γεννηθεί το μωρό μου τελειομηνο,να λάβει φαρμακευτική αγωγή από την πρώτη μέρα και περίπου την τρίτη ήμερα ζωής να υποβληθεί στην πρώτη από τις 3 επεμβάσεις που είναι αναγκαίες και ακόμα και έτσι οι πιθανότητες επιβίωσης χωρίς συγκεκριμένο όριο ηλικίας που θα μπορούσε να φτάσει ως παιδί κυμαίνονται ως 75-80%. Έπρεπε δηλαδή να δεχθούμε την πιθανότητα ότι το παιδί θα επιζήσει ίσως μια δυο ή τρεις επεμβάσεις ή ίσως και καμία Με έπιανε τρέλα στη σκέψη αυτή… Είναι στη δικαιοδοσία μου να επιλέξω να ταλαιπωρηθεί ένα πλάσμα τόσο κ με αυτό τρόπο; Ποιος επιλέγει;

Η τρίτη επιλογή μας ήταν ο δρόμος δίχως γυρισμό… Ίσως ξενίσει κάποιους αλλά εγώ θα το πω…PALIATIV CARE ή αλλιώς η τελική φροντίδα που επιλέγουμε για έναν ασθενή που ξέρουμε ότι δεν έχει πολύ χρόνο ζωής… Στην περίπτωση μας επέλεξα να φέρω στη ζωή το μωρό μου, τελειόμηνο και με φυσιολογικό τοκετό και επέλεξα να ζήσω μαζί του όσες μέρες αποφάσισε η φύση και ο Θεός να του χαρίσουν… Μου είναι πολύ δύσκολο να το εξηγήσω και να κάνω τους άλλους να με καταλάβουν… Γεννάς ένα παιδί, πονάς και χτυπιέσαι να το φέρεις στη ζωή και δε παλεύεις περαιτέρω;  Ναι. Θέλεις να πεις ότι κουβαλούσες ένα παιδί 3 μήνες ξέροντας ότι θα δε θα ζήσει παραπάνω από 4 μέρες; Ναι. Θέλεις κάποιος να καταλάβει την απόφαση σου αυτή; Ναι. Θέλεις να λέγεσαι ΜΑΝΑ εσύ που δέχθηκες να δεις το μωρό σου να φεύγει; Ναι. Θέλεις να πεις πως το αγάπησες στ' αλήθεια? Ναι.

Ναι.

Έπρεπε να παλέψω πάνω από όλα με τον εαυτό μου, με τον άντρα μου, με γονείς, πεθερικά, με φίλους, με γιατρούς και πρόσωπα που ήξεραν και δε μίλαγαν, και αυτοί που μίλαγαν έλεγαν τα λάθος λόγια. Ναι λοιπόν πρέπει να σπάσω ξανά τη σιωπή και να αντιμετωπίσω ότι έθαψα πριν 4 χρόνια… Ναι λοιπόν αποφάσισα να φέρω στον κόσμο το παιδί μου και του έδωσα το όνομα Χρυσοβαλαντης. Ναι πάλεψα και τον Θεό και την πίστη μέσα μου, και ναι η Παναγία μου έδειξε το φως ,μου έδωσε τη δύναμη να πάρω την απόφαση και να το τάξω δυο φορές το μωρό μου, μου έδωσε ελπίδα αυτό. Ναι λοιπόν πάλεψα ανάμεσα σε λογική και συναίσθημα και η απόφαση μου αυτή ήταν η καλύτερη για μενα.

Πονεσα 22 ώρες για να δει το φως της γης ο άγγελος μου, τον είχα αγκαλιά 4 μέρες. Πέρασα ένα βράδυ στην εντατική μαζί του πριν πετάξει στο φως της επόμενης μέρας. Ήταν ένα αγοράκι μελαχρινό σαν το μπαμπά του, με σκούρα μάτια και μαλλιά. 3520 Γραμμάρια/ κιλά και 54 πόντους. Ψηλός, σαν το μπαμπά του. Έβγαλα 300 και βάλε φωτογραφίες μαζί του γιατί δε θα μπορούσα να έχω τίποτε άλλο από αυτόν, του ψώνισα ρούχα όπως θα έκανε κάθε μαμά και κράτησα τη μυρωδιά του, τον έκανα μπάνιο έστω και μια φορά, τον κράτησα αγκαλιά και βγήκα μαζί του στη μικρή βεράντα που είχε στη μεριά του δωματίου μας στο νοσοκομείο. Ξαγρύπνησα με το χεράκι του πλεγμένο δυνατά στο δάχτυλο μου εκείνη τη νύχτα πριν μου φύγει.

ΤΟΥ ΕΙΠΑ Σ ΑΓΑΠΩ. ΝΑΙ. ΠΡΟΛΑΒΑ.

Αυτά που έζησα μαζί του επισκιάζουν τις αρνητικές μου αναμνήσεις ακόμα και την απώλεια του και ότι ακολούθησε μετά. Με πίκραναν πολλά λόγια και πολλοί άνθρωποι τότε, όμως τους έχω συγχωρέσει. Δεν έχω συγχωρέσει τον εαυτό μου ίσως που επέβαλλα στον άντρα μου να το ζήσει αυτό μαζί μου, αν και συναίνεσε στην απόφαση αυτή. Δεν με πίεσε,  ούτε τον πίεσα, έχει πληγωθεί όμως και το ξέρω…. Εκείνος τον κρατούσε αγκαλιά όταν πέταξε, ήταν η μοναδική στιγμή που έλειψα από κοντά τους στην εντατική. Δέκα λεπτά όλο και όλο και ήταν αρκετά. Δεν μου χει μιλήσει ακόμα για την στιγμούλα αυτή και δεν τον κατηγορώ. Δεν μιλάμε πλέον γενικά για αυτό. . Πηγαίνουμε πολύ συχνά στο μνήμα του όμως και είναι αρκετό αυτό από το να μιλάμε. Ίσως κάποια μέρα πάρει την απόφαση να μου μιλήσει. 

Θα περιμένω.

Λίγο μετά την απώλεια μας ταξιδέψαμε και πάλι στην Τήνο. Ήθελα να Την ευχαριστήσω για το δώρο που μου έκανε, κράτησα την πίστη μου γιατί μου δίνει ελπίδα… Δεν Της ζήτησα ξανά αντάλλαγμα…. Πήγα και γύρισα κενή… Μόνο την υπόσχεση της έδωσα πως αν μου χαρίσει και άλλο μωρό θα το βαφτίσω στο νησί της… Το ίδιο έκανα και στο μοναστήρι της Αγίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου. Και αυτή μου έδωσε ελπίδα. Έψαξα την ελπίδα για ένα θαύμα που ίσως δεν ήρθε να μείνει δηλαδή κοντά μου, τη βρήκα όμως για να μπορέσω να συνεχίσω, και είδα ένα άλλο θαύμα…. 

Αυτά που έζησα, αυτά που έμαθα, που κατάλαβα από που πηγάζει η αγάπη…. Που άλλαξε η σύσταση του χαρακτήρα μου…. Που έμαθα να χαμογελάω και  να λέω ευχαριστώ, να συγχωρώ, να μπορώ  να πω ότι βγήκα δυνατή από αυτή τη καταιγίδα…

Πέρασε καιρός με την προσμονή και την επιθυμία να το ξαναζήσω, να γεμίσει η αγκαλιά μου και η καρδιά μου…  Ακριβώς ένα χρόνο μετά τον αποχαιρετισμό μας και αφού αποφάσισα να πετάξω τα μαύρα από το σώμα μου, (γιατί στη ψυχή μου τα κουβαλάω ακόμα) , ξαναβρέθηκα στην Τήνο και βρήκα τη δύναμη να ξαναζητήσω την ίδια χάρη. Ξέρω ότι μπορώ να γίνω μαμά και ζητάω μια δεύτερη ευκαιρία. Η αγάπη μέσα μου δε στέρεψε…. Ούτε και τα δάκρυα…. Ούτε και η πίκρα της άδειας αγκαλιάς. Και η Μεγάλη αυτή μανούλα δέχτηκε να μου στείλει ένα δεύτερο άγγελο… Ένα ουράνιο τόξο μετά τη καταιγίδα. Το ουράνιο τόξο ήρθε πριν 2 χρόνια και κάτι….και κουβαλάει μαζί με το όνομα του παππού του και το όνομα του αδερφού του. Κουβαλάει τα μάτια και τα μαλλιά του, το χαμόγελο και πιστεύω και την τρέλα του…

Ένα άλλο τραγούδι λέει….

“ There where is a fire, it s gonna be a flame….there where is a flame, does it means you are gonna get burn?...only cause it burns doesn t means you re gonna die…you got to get up and try….“

( Όπου υπάρχει φωτιά θα υπάρξει και φλόγα, όπου υπάρχει φλόγα μπορεί και να καείς, αλλά και αν καείς δε σημαίνει ότι θα πεθάνεις… Πρέπει να σηκωθείς ξανά και να προσπαθήσεις….) 

Μια μεγάλη αγκαλιά σε όλες σας…. Κοντά η μακρυά...

Όταν η απώλεια αλλάζει τα πάντα... Η ιστορία της Όλγας.

(Φέτος, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, ανοίγω τον μήνα Οκτώβριο- μήνα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σχετικά με την νεογνική απώλεια και απώλεια κύησης- με μια ακόμα ιστορία αγγέλου. Μια κατάθεση ψυχής από την γλυκύτατη Όλγα. Μια εξαιρετική κατάθεση διότι με κάθε λέξη της αποδεικνύει πόση άγνοια υπάρχει επί της νεογνικής απώλειας ιδίως  από τους γιατρούς και το ιατρικό προσωπικό. Δεν είναι δυνατόν μια μάνα που χάνει το παιδί της να νιώθει ανεπαρκής που δεν το πήρε αγκαλιά, την στιγμή που εκείνη την στιγμή δεν σκέφτεται καθαρά. Πρέπει να σε καθοδηγήσουν ειδικοί. Ειδικοί που θα σε βοηθήσουν με τις ενέργειες σου στην αντιμετώπιση του πένθους σου μακροπρόθεσμα. Αυτή όμως είναι δυστυχώς ακόμα η χώρα μας... Ο λόγος στην Όλγα...) 


Με λένε Όλγα και έχω δύο παιδάκια. Ένα στην αγκαλιά μου, τον  Παναγιώτη μου 29 μηνών, και ένα στον ουρανό, την μπέμπα μου. 

2016 μια εγκυμοσύνη ιατρικά καλή χωρίς αποκόλληση κλπ όπως είχα στην πρώτη.Όλα πήγαιναν καλά με τις αναγούλες, πόνο στο στομάχι, αφαγίες όπως και στην πρώτη μου εγκυμοσύνη. Όλες οι εξετάσεις τέλειες. Και η β ' επιπέδου τέλεια. Έναν μήνα μετά την β επιπέδου αφού κοίμισα τον Παναγιώτη μου και έβλεπα τηλεόραση κατά τη μια η ώρα πάω τουαλέτα και βλέπω χάνω  λίγο αμνιακό στις 26 βδομάδες και 3 μέρες. Σηκώνομαστε, πάμε νοσοκομείο με τον Παναγιώτη μου τυλιγμένο στην κουβέρτα, 20 μηνών τότε.  Με μεταφέρουν στο Ρίο όπου για 17 ώρες είμαι ανάσκελα με πάπια και παρακολουθούμε την μπέμπα που τα πάει τέλεια. "Συγγνώμη"  τους λέω "δώστε μου κάτι να καθαρίζομαι αφού έχω πάπια". Σκεφτόμουν τα μικρόβια. "Όχι" μου λένε "δεν υπάρχει θέμα, κανένα πρόβλημα". 

Μπορεί να καθόμουν 2 μήνες νοσοκομείο αλλά θα γεννούσα και όλα καλά. Από την άλλη, πρώτη φορά άφηνα τον  μεγάλο,  τον Παναγιώτη μου, ο οποίος θήλαζε ,μόνο έτσι κοιμόταν. Μόνη σε ένα δωμάτιο χωρίς να μπορώ να επικοινωνήσω με τον άντρα μου που ήταν σπίτι με το μωρό. Δεν επιτρεπόταν το κινητό μέσα στο δωμάτιο γιατί επηρεάζονται τα μηχανήματα. Εγώ μια να κλαίω, μια να προσπαθώ να ηρεμήσω. Οι δικοί μου μακριά δεν είχαν μάθει τίποτα. Ακούω  στους διαδρόμους να λένε μεταξύ τους "Ελα μωρέ 26η βδομάδα έμβρυο δεν ζει." Λες και δεν ήμουν εκεί.  Ο γιατρός που με χειρούργησε τελικά  να φωνάζει έξω από το δωμάτιο "Πάλι μου έστειλαν από τον Πύργο? (Ηλείας ) Δεν πληρώνομαι, δουλεύω και δεν πληρώνομαι". Μετά από 17 ώρες μπαίνει και μου λέει "Υπάρχει μόλυνση στη μήτρα θα κάνουμε καισαρική γιατί κινδυνεύετε και εσείς."

Μου την παίρνουν έτσι απλά...

Η πεθερά μου που ήταν εκεί μου λέει ότι όλα είναι καλά την είδε την μικρή. Την φωνάζουν μία φορά, ρωτάω τι έγινε.  Κάτι χαρτιά λέει. Την ξαναφωνάζουν αργότερα. Λέω τι έγινε. Τίποτα λέει. Αρχίζω να φωνάζω. Ο άντρας μου δεν το σηκώνει 4 η ώρα το πρωί και μια ώρα μακριά προσπαθούσε να κοιμίσει τον μεγάλο μας που έκλαιγε,έψαχνε εμένα,έψαχνε στήθος. Ακούω απ έξω να λέει μια γυναίκα  αν θέλει η μάνα να δει το παιδί της δεν μπορείς να μην την πας. Με πάνε με καροτσάκι γιατί ήμουν από την νάρκωση ακόμα. Φτάνω μέσα την βλέπω από μακριά, με βοηθάνε να περπατήσω και ακούω τον ήχο από το μόνιτορ συνεχόμενο.  

"Πέθανε;" λέω. Μου γνέφει η υπεύθυνη ναι. Άρχισα να κλαίω,  λύγισαν τα πόδια μου με έβαλαν στο καροτσάκι."Μην την πετάξετε της λέω" , "Όχι" μου λέει "δεν συμβαίνει αυτό." "Πότε θα μου την δώσετε" της λέω. Με κοιτάει και δεν απαντάει. Όπως με πηγαίνουν με το καροτσάκι μου λέει "Είπαμε να της δώσουμε το όνομα Μαρία." Δεν πήγε το μυαλό μου εκείνη την ώρα στην Παναγία, λέω Αμαλία (της μάνας μου θα της δίναμε) Μου λέει εντάξει. 

Με πάνε στο δωμάτιο και από εκεί τελείωσαν όλα. 

Εγώ στα χαμένα δεν καταλαβαίνω τι γίνεται. Δεν θυμάμαι μετά τι έγινε, πώς μίλησα με τον άντρα μου. Του είπα μόνο να μην ταλαιπωρήσει τον Παναγιώτη μου να έρθουν, έτσι και αλλιώς ούτε να κουνηθώ δεν μπορούσα. Δεν μπορώ να θυμηθώ, νομίζω μιάμιση μέρα έκανα να τον δω και να με δει. Ήρθε με ένα ύφος χωρίς να κλαίει ,τα κατάλαβε όλα ,ξάπλωσε δίπλα μου δεν ζήτησε στήθος μετά από 20 μήνες θηλασμού ,σαν 15 χρονών παιδί τα κατάλαβε όλα. Όταν έφυγαν με φίλησε και έφυγε στην αγκαλιά του μπαμπά του χωρίς να κλάψει. Ο Παναγιώτης που δεν έφευγε από δίπλα μου.Και ευτυχώς λέω. Δεν θα άντεχα να ξέρω ότι κλαίει, ότι δεν κοιμάται, ότι δεν τρώει. 

10 μέρες έκατσα μέσα με αντιβιώσεις να φύγει το μικρόβιο που προκάλεσε την μόλυνση. Που  και πώς βρέθηκε δεν μας είπε και κανείς με σιγουριά. Μπορεί να ήταν αυτό που έσπασε τα νερά μπορεί να ήταν ενδονοσοκομειακό ...Την μπέμπα μας δεν την στείλαμε για νεκροψία δεν θέλαμε να ταλαιπωρήσουν το σωματάκι της. Τελικά δεν μου την έδωσαν ποτέ να την κρατήσω. Είναι δυνατόν να μη δίνουν σε μια μάνα το παιδί της; Την πήγαν νεκροτομείο και ούτε εκεί με άφηναν να μπω με την δικαιολογία ότι στην κατάσταση μου  τα μικρόβια εκεί είναι επικίνδυνα. "Σκέψου τον Παναγιώτη μας" έλεγε ο άντρας μου. Κάθε μέρα έκαναν διαδρομή 2 ώρες να έρθουν να με δουν λίγο. Η μάνα μου έφτασε την επόμενη μέρα της καισαρικής και καθόταν μαζί μου για 10 μέρες. 

Τότε είδα την κόρη μου. Την 10η μέρα που την πήραμε μέσα σε ένα άσπρο μικρό φέρετρο. 

Τόσες μέρες άκουγα νεογέννητα από τους θαλάμους δίπλα και έβγαζα γάλα για να διατηρήσω την παραγωγή για τον Παναγιώτη μου. Αυτός θα αποφασίσει πότε θα το κόψει είπα και συνεχίζουμε μαζί το ταξίδι του θηλασμού μέχρι και σήμερα που είναι 29 μηνών.  

Αντί να φεύγεις με γεμάτη αγκαλιά από το μαιευτήριο,  να θάβεις το παιδί σου και να πηγαίνεις στα νεκροταφεία. Αντί να την πλένω και να την καθαρίζω,  να καθαρίζω τα κρύα μάρμαρα στο μνήμα της. Μέχρι να περάσει η ΠΗΤ μου ήταν σαν να είμαι έγκυος. Θεατής σε έργο, σαν να βλέπω ταινία. Ο Παναγιώτης μου με κράτησε. Προσπαθούσα να μην καταλάβει. Πήγαινα σε άλλο δωμάτιο να κλάψω. Τον θήλαζα να κοιμηθεί κλαίγοντας . 9 μήνες μετά ...νομίζω πως δεν θα ξαναπροσπαθήσω για άλλο παιδί. Τι έφταιξε, τι έγινε δεν ξέρω. Στην μπέμπα μας στις εξετάσεις που της έκαναν αυτές τις 10 ώρες που έζησε βρήκαν το μικρόβιο πρωτέα. Μάλλον αυτό έσπασε και τα νερά. Τόσες εξετάσεις λέω, όλες τέλειες πώς δεν το είδαμε. Μόνο με κολπικά θα φαινόταν λέει. Και γιατί δεν κάναμε. Δεν μπορούμε να υποβάλλουμε την έγκυο σε αυτή τη διαδικασία συνέχεια να την ταλαιπωρούμε λέει. Κάποιος μου κάνει πλάκα λέω. Τόσες φορές ανοίγουμε τα πόδια μας και μας πείραξε μια εξέταση κολπικών που θα έσωζε το παιδί μου;;; Παράνοια!!! 

Τώρα πάει το παιδί μου. Τίποτα δεν θα είναι το ίδιο πάλι. Χάθηκε η ξεγνοιασιά μου,  το γέλιο χωρίς δεύτερη σκέψη θλίψης... Και τι τους νοιάζει;  Σκέφτομαι ότι αν μου έλεγε από την αρχή την αλήθεια η πεθερά μου θα είχα χρόνο μαζί της να την  δω. Να μάθω το προσωπάκι της απ έξω. Γέννησα παιδί και δεν το φίλησα δεν το αγκάλιασα,έστω και νεκρό. Αν της μιλούσα μπορεί να προσπαθούσε και άλλο. Θα έλεγε ότι την παράτησα στο κρύο δωμάτιο της ΜΕΝΝ... Όταν παίρνοντας την από το νεκροτομείο είπα ότι θα την πάρω αγκαλιά,  θα την φιλήσω με φόβισαν με τα μικρόβια μη πάθει τίποτα και ο μεγάλος μου.. Τι μάνα είμαι εγώ; Που δεν την πήρα αγκαλιά;  Γι αυτό λέω δεν με ήθελε και η μπέμπα μου και έφυγε... 

Δεν θα ήμουν καλή μάνα... 

9 μήνες μετά πορευόμαστε με αυτό. Άρχισα να χορεύω πάλι με τον Παναγιώτη μου και να ακούμε μουσική. Μουσική και τραγούδια κάτι μου θυμίζουν και γεμίζουν τα μάτια μου... Μόνο χαρούμενους ρυθμούς επιλέγω με το παιδί. 

Με λένε Όλγα και έχω 2 παιδιά ,τον Παναγιώτη μου και την μπέμπα μου! Τίποτα δεν θα είναι πάλι το ίδιο....