Ψυχακι...

 Καμιά φορά αναρωτιέμαι. Ποιο πένθος τελικά προτιμώ. Το πρώτο; Του σοκ, του θυμού και της άρνησης; Το "φρέσκο";  Της κατάθλιψης, των δακρύων χωρίς σταματημό και της συνειδητοποίησης; Ή το "ώριμο"; Της βουβής θλίψης, των στεγνών δακρύων και της αποδοχής; 

Έντεκα χρόνια μετά την πρώτη απώλεια που στιγμάτισε για πάντα την ζωή μου, ακόμα δεν μπορώ να σου απαντήσω με βεβαιότητα. Όσο παράλογο και αν ακούγεται. Βλέπεις, κάθε στάδιο είχε τον σκοπό του. Κάθε στάδιο,  καθάριζε λίγο λίγο τον βούρκο. Κάθε στάδιο,  έδινε ένα ακόμα σπρώξιμο για να σηκωθώ. Υπήρχε μια εξέλιξη. Και τώρα; Τώρα, στο "ώριμο" στάδιο του πένθους συνειδητοποιώ πως δεν έχει άλλο καθάρισμα. Δεν έχει άλλο σπρώξιμο. Αυτό ήταν. 

Η θλίψη παραμένει, αλλά βουβή. Τα δάκρυα στέγνωσαν πια. Και ο ουσιαστικός πόνος με έναν περίεργο τρόπο παραμένει ίδιος και απαράλλαχτος. Παρά την αποδοχή. Παρά την όποια εξέλιξη. Και αναρωτιέμαι ποιο το νόημα... 

Είχα αποφασίσει, σήμερα που συμπληρώνονται έντεκα χρόνια από την μέρα που έχασα την κόρη μου- αυτή που μου χάρισε το πρώτο τεστ εγκυμοσύνης, τα πρώτα σκιρτήματα χαράς, τον πρώτο και τελευταίο μου φυσικό τοκετό, αυτή στην ουσία που με έκανε μητέρα- να μην γράψω όπως κάθε χρόνο. Να σταματούσα τις ετήσιες αναρτήσεις και για τα δύο αγγελούδια μου στην δεκαετία. Τι άλλο να πω πια, σκεφτόμουν... Μα έλα που το χέρι ξεκινάει μόνο του να γράφει. Λες και άλλος το κινεί και εγώ το αφήνω γιατί δεν έχω άλλο πράγμα να με συνδέει με αυτά. 

Έντεκα χρόνια λοιπόν και για φαντάσου. Κλαίω ακόμα. Με την καρδιά όμως. Τα μάτια μπορεί να μου κάνουν το χατίρι την πιο περίεργη ώρα, την πιο παράλογη στιγμή. Η καρδιά όμως δεν ξεχνά. Έντεκα χρόνια μετά πονάω ακόμα. Και σίγουρα, έντεκα χρόνια μετά αγαπάω ακόμα. Ίσως και περισσότερο από ποτέ. Ή τουλάχιστον ίσως λιγότερο από του χρόνου... 

Καληνύχτα Ψυχακι. Σε αγαπώ. Συγχωρα με.

Διπλός ο κόμπος φέτος.... (10 χρόνια μακριά σου)

Ακούω τους Χαιρετισμούς, που γίνονται κεκλεισμένων των θυρών, από την τηλεόραση ενώ γράφω αυτή την ούτως ή άλλως φορτισμένη κατάθεση ψυχής- και ο κόμπος στο λαιμό είναι διπλός. 

Είμαι τρομερά συνδεδεμένη με τους  Χαιρετισμούς. Διάβαζα ένα απόσπασμα καθημερινά όσο ήμουν έγκυος στον Δημήτρη Γεράσιμο και σας ορκίζομαι πως με έναν ακατανόητο μα άκρως αληθινό τρόπο ένιωθα διαρκώς στην παρουσία της Παναγίας μας πάντα στο πλευρό μου- μάλιστα στα δεξιά μου. Δεν ξέρω γιατί. 

Τεράστια η δύναμη που μου έδινε μέχρι να γεννήσω το μεγάλο μου θαύμα. Παρότι ωστόσο ο Δημήτρης Γεράσιμος είναι έξι χρονών, εγώ έγινα πρώτη φορά μητέρα πριν δέκα χρόνια σαν σήμερα. Σχεδόν ξημερώματα ήταν όταν γέννησα το πρώτο μου παιδί, την κόρη μου, τοσοδούλα και ήδη νεκρή από τις άγριες και πρόωρες συσπάσεις στις αρχές του έβδομου μήνα. 

Βλέπετε η κόρη μου έπασχε από αχονδροπλασία, σύνδρομο Turner και άλλα παθολογικά θέματα τα οποία σε συνδυασμό με τεράστιο πρόβλημα που είχα στον πλακούντα δεν της επέτρεψαν να μεγαλώσει παραπάνω από περίπου 400 γρ. Το έχω ξαναπεί και δεν θα κουραστώ να το λέω, από όλα τα παιδιά μου η πιο αδικημένη είναι η κόρη μου. Λες και δεν πέρασε ποτέ από αυτή την γη, λες και δεν μεγάλωσε για εφτά μήνες μέσα στην κοιλιά μου, λες και δεν ήταν ένα ανθρωπάκι παρά μόνο μια κακή χρωμοσωματική ανωμαλία, λες και δεν πόνεσα όσο την γεννούσα φυσιολογικά. Τοσοδούλα μα νεκρή... 

Δεν άκουσα ποτέ το κλάμα της. Άκουσα όμως το δικό μου. Το άκουγα ακόμα και όταν δεν το άκουγε κανείς. Το ακούω και τώρα παρότι χαμογελάω, γράφοντας τούτο εδώ το κείμενο,  στον γιο μου που ζωγραφίζει δίπλα μου. Το κλάμα να ξέρετε δεν ξεσπά πάντα σε αναφιλητά. Δεν φανερώνει πάντα δάκρυα στα μάτια. Μερικές φορές το κλάμα είναι καρδιακό, βαθύ, ανέκφραστο στους άλλους. Το ακούει μόνο η ψυχή σου και η Παναγία. 

Για αυτό είναι διπλός αυτός ο κόμπος φέτος. Γιατί μου λείπει, ειδικά αυτή την ημέρα, να ψάλλω τους Χαιρετισμούς μου προς Αυτήν μέσα στον οίκο του γιου της. Ξέρω πως είναι πάντα δίπλα μου. Το ξέρω. Μα να... Πέρασαν δέκα χρόνια. Ήδη. Και μερικές φορές μου φαίνεται σαν χτες, άλλες σαν να ήταν σε μιαν άλλη ζωή και άλλες... Άλλες μοιάζει απλά σαν ένας κακός εφιάλτης από τον οποίο δεν έχω ξυπνήσει ακόμα... 

Μου λείπεις ψυχάκι. Μας λείπεις. Και θα μας λείπεις πάντα. Συγχώρεσε με για όλα. Το καντηλάκι μου απόψε καίει μόνο για σένα και την Παναγία μας. Σε λατρεύω. 

Ακόμα ένας χρόνος πιο μακρυά σου...

Έχω την φίλη μου την Ελευθερία, ξεχωριστή μανούλα αγγέλου, και με ρωτάει συχνά πυκνά : "Πως δεν θυμώνεις; Πως δεν Του θυμώνεις; Τόσα σου πήρε". 

Ναι,  είναι αλήθεια. Μου πήρε πολλά και πολύτιμα. Μου έδωσε όμως άλλα. Πολλά και πολύτιμα. Πως να μην το εκτιμήσω; Πως να μην λέω "Δόξα τον Θεό"; 

 Αν θύμωσα; Ναι είχα θυμώσει. Πολλά χρόνια πριν. Στο κοριτσάκι μου. Αν ακόμα θυμώνω; Ναι. Μα δεν μου φταίει πια ο Θεός. Αντίθετα, Αυτός ήταν που με έσωσε από την τρέλα. Αντανακλώ πια τον θυμό μου αλλού. Στις ημερομηνίες των χαμών τους. Στα άτομα που δεν τιμούν την μνήμη τους.  Σε όσους δεν αναγνωρίζουν την απώλεια μας γιατί "Υπάρχουν και χειρότερα" . Στην μιζέρια και στην γκρίνια από μανούλες που τους έχουν έρθει όλα εύκολα. Στην μιζέρια και στην γκρίνια γενικότερα. Στους ανθρώπους που εξακολουθούν να ορίζουν την ζωή τους τα δήθεν και τα ασήμαντα. Θυμώνω, πολύ. Κάποιες φορές θυμώνω τόσο που μπορεί για ώρες να μουρμουράω θυμωμένη στον εαυτό μου όλα αυτά που σπάνια τολμώ να πω πραγματικά. Και δεν το τολμώ γιατί είναι τόσος ο θυμός που θα μου στοιχίσει σε σχέσεις. Και αν έχω ήδη χάσει πολλές.... Γιατί ΚΑΝΕΙΣ μα ΚΑΝΕΙΣ δεν θα καταλάβει ότι όλος αυτός ο θυμός είναι στην πραγματικότητα θλίψη. Θλίψη χωρίς τέλος. 

Πέρασαν πλέον εννέα ολόκληρα χρόνια που μια Τρίτη 15 του μηνός ενός Φλεβάρη γεννήθηκε ένα υπέροχα όμορφο αγόρι. Μου έχουν πει πως κατά την μεταφορά του στην ΜΕΝΝ μέσα στην θερμοκοιτίδα κουνούσε τόσο πολύ τα ποδαράκια του που κανείς δεν φανταζόταν την συνέχεια. Πολλές φορές προσπαθώ να δω αυτή την εικόνα. Προσπαθώ να καθρεφτίσω στα μάτια μου το όμορφο αυτό αγόρι που κουνούσε ζωηρά τα ποδαράκια του,  όταν εγώ το είδα μόνο παγωμένο και ακίνητο σε μια φωτογραφία.  Μα μόνο να το φανταστώ μπορώ και μετά μπαίνω στην διαδικασία να φανταστώ και άλλα που για καλό δεν είναι. Και μετά θυμώνω με τους γιατρούς και όλους τους υπεύθυνους που δεν ξέρουν πως να στηρίξουν σωστά μια μητέρα που χάνει το μωρό της. Θυμώνω με την αδελφή μου που ενώ ήξερε τι έπρεπε να γίνει δεν προσπάθησε περισσότερο. Και μετά θυμώνω με μένα. Που στην τελική, όταν τον είχα μπροστά μου στην ταφή, δεν άνοιξα το κουτάκι του να τον αγγίξω, να του δώσω ένα φιλί. Τι μου φταίνε όλοι οι άλλοι; Τι νόημα έχει όλο αυτό; Κανένα. Ο θυμός τελικά ξεφουσκώνει, ξεσπάει σε δάκρυα και δείχνει το πραγματικό του πρόσωπο που δεν είναι άλλο από την θλίψη.

Ναι. Μπορεί να υπάρξει θλίψη χωρίς τέλος παρέα με την γνήσια ευτυχία που μου προσφέρει το θαύμα αυτό που κρατάω στην αγκαλιά μου. Το τονίζω για να προλάβω τα σχόλια που το μόνο που θα κάνουν θα είναι να πυροδοτήσουν τον θυμό αυτό που θρέφεται από την θλίψη. Ναι. Κλαίω ακόμα για το μωρό που δεν ποτέ δεν κράτησα στην αγκαλιά μου και ας έχουν περάσει 9 χρόνια. Ναι. Σε ανύποπτες στιγμές καθ'όλη την διάρκεια του χρόνου. Ναι. Πονάω βαθιά που ο Δημήτρης Γεράσιμος μπορεί να νιώσει τα αδέλφια του μόνο στα όνειρα του. Δοξάζω όμως τον Θεό που τα αναγνωρίζει και που  είναι περήφανος που η μαμά του αγαπάει τόσο πολύ τα αδέλφια του και ας μην είναι κοντά μας. 

Μα τι να λέμε; Η αλήθεια είναι μια και πονάει. Μου λείπει το μωρό μου. Μου λείπει οικτρά. 

Η αναμονή της μητέρας που πενθεί...

Μόλις μία εβδομάδα πριν την παγκόσμια γιορτή της μητέρας, έχουμε την ημέρα της μητέρας που πενθεί. 

Η μητέρα που πενθεί ... Είναι η μητέρα που έχασε το παιδί της. 

Είναι ΜΗΤΕΡΑ λοιπόν με όλα τα γράμματα κεφάλαια. Γιατί δεν υπάρχει χειρότερος πόνος από το να φεύγει το παιδί σου πριν από εσένα. Δεν υπάρχει μεγαλύτερος πόνος από το να γέννας θάνατο αντί για ζωή. Δεν υπάρχει μεγαλύτερος πόνος από το να θάβεις το ίδιο σου το σπλαχνο. Είναι ΜΗΤΕΡΑ ακόμα και αν δεν έχει πια παιδί στην αγκαλιά της για να το αποδεικνύει. Είναι ΜΗΤΕΡΑ ακόμα και αν δεν πρόλαβε να κρατήσει ποτέ το παιδί της στην αγκαλιά της. 

Είναι η μητέρα που πενθεί για πάντα. Που ένα κομμάτι της καρδιάς της πέθανε μαζί με το παιδί της. Είναι η μητέρα που αναγκάζεται καθημερινά να ζει χωρίς το παιδί της. Είναι η μητέρα που γελάει πλατιά αγκαλιά με τα άλλα της παιδιά μα που δεν ξεχνάει ΠΟΤΈ αυτό που αποχωρίστηκε... 

Είναι η μητέρα που, για φαντάσου, ακόμα περιμένει... Ακόμα και όταν φαίνεται πως δεν έχει τίποτα να περιμένει... Ελπίζει. Ελπίζει πως κάπου, κάπως, κάποτε, ουρανός και γη θα γίνουν ένα ξανά... 


Παγκόσμια ημέρα της μητέρας που πενθεί....

Φθινοπώριασε και πάλι μωρό μου... (κατάθεση ψυχής μιας μανούλας αγγέλου)

(Η γλυκιά Τασούλα γράφει γράμμα στην κόρη της...)

….μα απ’ όλα περισσότερο αυτό που με πειράζει είναι την απουσία σου πως πάω να συνηθίσω....

Έξι χρόνια πέρασαν μωρό μου, έξι…..

Κανονικά θα έπρεπε να σου εύχομαι καλή σχολική  χρονιά κ η μόνη μου ανησυχία να ήταν το νέο σχολικό σου περιβάλλον… αλλά εκεί που είσαι πια είναι πάντα όμορφα… έτσι δεν είναι ;

Φέτος μωρό μου σα να μην πονάω άλλο τόσο πια… δεν μπορώ να κλάψω όπως πέρσι, όπως προπερσι…όπως τότε… ή μήπως μπορώ;! Ξέρεις  προσπάθησα πάρα πολύ φέτος να σε αφήσω να ¨φύγεις¨να ελευθερωθείς από το μαύρο μου σκοτάδι, να πετάξεις ελεύθερη χωρίς να με κοιτάς πάντα λυπημένη…

η αδερφή σου κάνει τα πρώτα της σχολικά βήματα μωρό μου κ εσύ μας καμαρώνεις από κει ..από τα μαλακά σου σύννεφα..καλά τα πάμε έτσι μωρό μου;

δεν ξέρω φέτος τι να σου γράψω..νιώθω αμήχανα…

κάθε Οκτώβρη έχω έναν κόμπο στο λαιμό..αλλά θαρρείς  πως φέτος είναι πιο μαλακό το φθινόπωρο της καρδίας μου….

πάντα θα μου λείπεις το ξέρεις αυτό μωρό μου ε; όμως ξέρεις κάτι;

Ήρθε η ώρα μωρό μου, να φύγεις…

αρκετά σε κράτησα στη θλίψη,..πέτα ελευθέρα ψυχή μου..

χόρεψε στην αγκαλιά του ουρανού για πάντα….

και εγώ πάντα θα σε σκέφτομαι σαν το πιο όμορφο πλάσμα που γνώρισα ποτέ μου..σαν την πιο όμορφη ανάμνηση που έζησα σε όλη μου τη ζωή..

μόνο έτσι θα σε θυμάμαι πια στο υπόσχομαι...μη λυπάσαι άλλο μωρό μου μ ακούς; Δεν θα λυπάται άλλο η μαμά…θα ναι μόνο χαρούμενη..

θα μιλάω για σένα πάντα..θα σε σκέφτομαι πάντα τις κρύες νύχτες του χειμώνα και θα κρατάω την ανάσα μου μέχρι να νιώσω τα μικρά σου χεράκια να με αγκαλιάζουν νοητά, να ζεσταθώ..κι αν καμιά φορά τρέχουν τα μάτια μου όταν σε φέρνω στο μυαλό μου..συγχώρα με μωρό μου..και σκούπισε τα δάκρυα μου θα μου περνάει πιο γρήγορα..θα δεις…

πάντα θα σαι το πιο φωτεινό αστέρι του ουρανού και για μένα και για τον μπαμπά να το ξέρεις…

κάθε βράδυ θα σου λέω καληνύχτα μωρό μου..εκεί δίπλα στο φεγγάρι…

σ άγαπω…θα σ αγαπώ για πάντα…

να μας προσέχεις ναι;                    

πέτα καρδιά μου όμορφη… πέτα ανέμελα…

Περήφανη μαμά δυο αγγέλων στον ουρανό.

Η γλυκιά Άντζυ μου έκανε την τιμή να φιλοξενήσει ένα κείμενο μου για τα αγγελούδια μου και για όλες αυτές τις μανούλες αγγέλων που υπάρχουν εκεί έξω... Την ευχαριστώ μέσα από την καρδιά μου.  


Ναι. Είμαι μαμά δυο αγγέλων στον ουρανό. 

Είμαι μια μαμά που έχασε δυο μωράκια, σε δυο διαφορετικές εγκυμοσύνες, σε προχωρημένο στάδιο και οι δυο, για τελείως διαφορετικούς λόγους κάθε φορά. 

Είμαι μια μαμά που έθαψε το ένα της μωράκι χωρίς ποτέ να το κρατήσει στην αγκαλιά της. 

Είμαι μια μαμά που δεν την άφησαν να θάψει το άλλο της μωράκι, ούτε το κράτησε ποτέ αγκαλιά, μα ούτε και το είδε. 

Ναι. Είμαι μια μαμά που πέρασε πολλά για να ζήσει το όνειρο της για μια οικογένεια. Όνειρο που για άλλες γυναίκες έρχεται πολύ εύκολα. Όνειρο όμως που για άλλες γυναίκες έρχεται ακόμα πιο δύσκολα. 

Τέσσερα χρόνια μετά από αυτό τον Γολγοθά, βρίσκομαι.... 

για να διαβάσετε την συνέχεια πατήστε εδώ.

Το ημερολόγιο μιας μαμάς

Ολόκληρη την ιστορία μου μπορείτε να την διαβάσετε  εδώ.