"Θες να γίνουμε φίλοι;"

Ο Δημήτρης Γεράσιμος κοινωνικοποιήθηκε στο νηπιαγωγείο από την πρώτη κιόλας εβδομάδα. Εκείνη την μισή στην ουσία, αφού ξεκινήσανε κανονικά στην μέση της. 

Αρχικά του έκλεψε την καρδιά η Κ. έπειτα  ακολούθησε ο Α. Στο τέλος της τρίτης πλέον εβδομάδας είναι ένα μικρό παρεάκι το οποίο αλληλεπιδρά καθ' όλη την διάρκεια της μέρας, χτίζοντας σχέσεις που μπορεί και να διαρκέσουν μια ζωή. 

Και είναι τόσο συγκινητικό αυτό. Βλέποντας το μικράκι μου να μιλάει τόσο γλυκά και παθιασμένα για άτομα που γνωρίζει μόλις λίγες εβδομάδες, το μικρό ενήλικο μυαλό μου δυσκολευόταν να το συλλάβει. Χαιρόμουν και χαίρομαι, απλά δεν το κατανοούσα. Εγώ ακόμα ήμουν, (και είμαι), στην προσπάθεια να πετύχω απλά οπτική επαφή με όλους τους γονείς και να λέμε χαμογελαστά καλημέρα. Προσπαθούσα να κατανοήσω τι ήταν αυτό που τον τράβηξε στα συγκεκριμένα παιδάκια τόσο γρήγορα και τον έκανε να τα συμπαθήσει τόσο πολύ. Όταν μια μέρα εν τέλει τον ρώτησα πως γίνανε φίλοι με την Κ. τότε μου απάντησε: 

Η Κ. με ρώτησε: "Θες να γίνουμε φίλοι;" και εγώ της είπα "ναι". 

Τόσο απλά. Τόσο απόλυτα. Τόσο μη περίπλοκα. Τόσο ουσιαστικά. Δεν έχει σημασία ποιος έκανε πρώτος την κίνηση, δεν έχει σημασία που βλέπονταν για πρώτη φορά στην ζωή τους- ήταν απλά δυο ανθρώπινες ψυχούλες έτοιμες να δώσουν και να πάρουν αγάπη. 

Πόσα ξέρουν τα παιδάκια μας ναι; Και εμείς παιδιά δεν υπήρξαμε; Μεγαλώνουμε όμως και χάνουμε κάπου στην πορεία αυτή την πρωτόγονη φύση μας. Πληγωνόμαστε και γινόμαστε πιο προσεκτικοί, ωριμάζουμε και αλλάζουν οι προσδοκίες μας, ανακαλύπτοντας την προσωπικότητα μας οριοθετούμαστε από αυτήν. Κρίνουμε από την εμφάνιση, από το κοινωνικό υπόβαθρο, τον κοινωνικό περίγυρο. Γινόμαστε εγωιστές, δεν συγχωρούμε εύκολα, βάζουμε τον εαυτό μας σε ένα βάθρο και περιμένουμε πάντα το καλύτερο. Το καλύτερο για εμάς πρώτα. Χωρίς να είμαστε πάντα διατεθειμένοι να ανοιχτούμε, να εκτεθούμε, να δώσουμε χρόνο- χρόνο ουσίας. 

Για τα παιδιά όμως όλα αυτά είναι ψιλά γράμματα. Θέλουν απλά να παίξουν. Να περάσουν καλά. Να μοιραστούν. Να γελάσουν με την καρδιά τους. Να τσακωθούν και να τα ξαναβρούν. Γιατί η διασκέδαση τους είναι πιο σημαντική από τον εγωισμό τους. Το ξέσπασμα στον τσακωμό, διώχνει την πικρία και αφήνει και πάλι χώρο για αγάπη. Τα δάκρυα που δεν διστάζουν να χύσουν, καθαρίζουν την ψυχή και και την καρδιά αφήνοντας τα καθαρά για γνήσια ευτυχία. 

Τα παιδιά ξέρουν τι σημαίνει ζωή. Τέλος. Αυτό διαπιστώνω στα πέντε αυτά μοναδικά χρόνια που έχω την ευλογία να μεγαλώνω αυτό το μικρό ανθρωπάκι. Τα παιδιά ξέρουν την ουσία, εμείς απλά τους διδάσκουμε πως να γίνουν λειτουργικοί και σωστοί ενήλικες- ίσως και λίγο βαρετοί, ίσως και χωρίς επιτυχία.  Αυτό πρέπει άλλωστε να κάνουμε. Ας προσπαθήσουμε όμως να το κάνουμε όσο πιο ανώδυνα μπορούμε. Ας δώσουμε βάση σε αυτές τις αγνές ψυχούλες που θέλουν να βιώνουν τα πάντα παθιασμένα και στα άκρα και ας μην ψαλιδίζουμε αυτά τα υπέροχα, τεράστια, πολύχρωμα φτερά τους. 

Γιατί τότε πως θα πετάξουνε ψηλά; 

Για ένα καλειδοσκόπιο....

Μωρέ.... Υπάρχει όριο στην μαγεία που μπορούμε να δημιουργήσουμε για τα παιδιά; Δεν υπάρχει, το έχω ξαναπεί.  Μόνο παραπανίσια μαγεία μπορούμε να προσφέρουμε, έστω αρκετή, ποτέ όμως λιγότερη. 

Το σκεφτόμουν αυτό σήμερα το πρωί που είχαμε κατέβει κέντρο για την πρώτη μας "εορταστική" βόλτα στα μαγαζιά. Ο Δημήτρης Γεράσιμος γνώριζε πως δεν θα μπορούσε να μου ζητήσει καμία έκπληξη, μιας και θα τις λάβει μαζεμένες από αρχές Δεκεμβρίου- άσχετα αν στην ουσία είχαμε κατέβει για να πάρω μερικές από αυτές εν άγνοια του. Πόσο όμως να αντέξει ένα παιδάκι όταν το πας μέσα στην μαγεία; Πως ζητάς να βλέπει όλα αυτά τα όμορφα- φωτάκια, παιχνίδια, μικρά και ανούσια ίσως πράγματα μα τόσο συναρπαστικά στα μάτια του- και να μην τα λαχταρήσει; Να μην τα διεκδικήσει;

Πως να ζητήσουμε κάτι τέτοιο από ένα μικρό παιδί, όταν ακόμα και εμείς οι ίδιοι- με τους τόσο "σοφούς" και ενήλικους εαυτούς μας- δυσκολευόμαστε να αντισταθούμε σε κάτι που λαχταρούμε οι ίδιοι; Αναρωτιέμαι. Κάθε φορά που ζητάμε από ένα παιδί να μην φάει μια λιχουδιά, εμείς κάνουμε το ίδιο για μας; Κάθε φορά που θα στερήσουμε ένα σοκολατένιο γάλα, εμείς θα στερηθούμε τον καφέ μας; Κάθε φορά που ζητάμε από ένα παιδί να μην ζητάει διαρκώς παιχνίδια, εμείς σταματάμε να αγοράζουμε κάτι που ευχαριστεί εμάς; 

Μην παρεξηγηθώ. Είμαι απόλυτα της άποψης των ορίων. Τα παιδιά μας πρέπει να διδαχθούν καταρχάς την αξία του χρήματος και τον κόπο με τον οποίο το αποκτούμε. Πρέπει επίσης να διδαχθούν πως είναι αδύνατον να εκπληρώνονται πάντα όλες μας οι επιθυμίες. Πρέπει επίσης να διδαχθούν πως η ευχαρίστηση βρίσκεται και εκτός υλικών αγαθών. (και αυτό και αν είναι στο χέρι μας). 

Πάντα όμως υπάρχει ένα παραθυράκι. Τόσο δα μικρό για μας, μα τόσο μεγάλο για τα μικρά μας. Το θετικό με αυτές τις αθώες και φρέσκες από τον Θεό ψυχές, είναι πως δεν θέλουν ούτε πολλά, ούτε μεγάλα για να ικανοποιηθούν. Ένα γλειφιτζούρι, μια σοκολάτα, μερικά αυτοκόλλητα, ή στην περίπτωση μας ένα καλειδοσκόπιο των 2 ευρώ, είναι παραπάνω από ικανά να δημιουργήσουν μαγεία. 

Θέλετε να το απογειώσετε; 

Τραγουδήστε δυνατά μαζί ενώ κάνετε βόλτα τον "Μικρό Τυμπανιστή" χωρίς να σας αφορούν τα βλέμματα των περαστικών. Σταματήστε σε κάθε βιτρίνα, αντί να βιάζεστε και να τραβάτε ένα παιδί που απλά ανακαλύπτει τον κόσμο και εξακολουθεί να βλέπει την ομορφιά σε κάθε τι,  και χαζέψτε την διακόσμηση. Αντιδράστε υπερβολικά μαζί του. Ψάξτε να βρείτε μια λακκούβα με νερό και- αν φοράτε γαλότσες- παροτρύνετε το να πηδήξει μέσα με φόρα, αν πάλι φοράτε απλά παπούτσια υποκριθείτε πως είναι ένα ποτάμι φωτιάς και πρέπει να το αποφύγει. 

Στην τελική, ζητήστε να γλύψετε λίγο από το γλειφιτζούρι και προσποιηθείτε πως κόλλησε στην γλώσσα σας. Ζητήστε ένα κομματάκι σοκολάτας πέφτοντας στα γόνατα και παρακαλώντας. Κολλήστε ένα αυτοκόλλητο στο κούτελο σας και συνεχίστε απτόητοι την βόλτα σας. Ή απλώς κοιτάξτε μέσα στο καλειδοσκόπιο και δείτε πολύχρωμες νιφάδες, δέντρα σουρεαλιστικά, διαστημόπλοια και φάρους- δείτε  την μαγεία που βλέπουν ήδη τα σοφά αυτά ματάκια. 

Αντί να σκεφτόμαστε όλα τα αρνητικά, την κούραση που νιώθουμε, το φαγητό που πρέπει να ετοιμάσουμε μόλις επιστρέψουμε, όλα όσα έχουμε να κάνουμε, τα πράγματα που δεν βρήκαμε- ας κοιτάξουμε λίγο τι κάνουν αυτά τα υπέροχα πλάσματα την ώρα που εμείς πελαγώνουμε και ας τα ακολουθήσουμε στο ταξίδι. 

Διότι οι δουλειές και τα προβλήματα δεν τελειώνουν ποτέ. Η παιδική όμως ηλικία- αυτή που η μαγεία δεν είναι ποτέ αρκετή- τελειώνει. Γρήγορα. Για ποιο λόγο να την χάσουμε; Για ποιο λόγο να επισπεύσουμε το τέλος της; 

Δεν ξέρουμε ήδη καλύτερα; 

Ο Χριστός και τα παιδιά...

Με αφορμή αυτό το υπέροχο κείμενο της Κατερίνας που πρέπει πραγματικά να διαβάσετε, βρήκα και εγώ το θάρρος να μιλήσω για κάτι που σκεφτόμουν καιρό, απλά δεν ήξερα αν έπρεπε ή όχι να μιλήσω για αυτό. 

Είχα αναφερθεί σε αυτή μου την ανησυχία στο #φωτογραφισετο_2017 τέλος του προηγούμενου μήνα και αφορούσε έναν λάθος χειρισμό που είχα σε κάποιο θέμα με τον Δημήτρη Γεράσιμο. Το λάθος είχε να κάνει σχετικά με την θρησκεία μας και αυτός ήταν και ο λόγος που δίσταζα να μιλήσω. 

Παρότι έχω αναφερθεί πολλές φορές στην πίστη μου και πόσο βαθιά είναι αυτή, παρότι έχω γράψει πως για μένα η μόνη αληθινή και ζωντανή θρησκεία είναι η Χριστιανική ορθόδοξη, παρότι έχω αναφερθεί στον δικό μου Άγιο Γεράσιμο και πόσα σημαίνει για μένα- ακόμα διστάζω να "πιάνω" τέτοια θέματα σε τούτη εδώ την διαδικτυακή γωνίτσα...

Γιατί όμως; Είναι τόσος ο φόβος μας μην φανούμε γραφικοί; Μήπως προσβάλουμε κάποιον άλλον που πιστεύει σε κάτι άλλο; Μην μας χαρακτηρίσουν θρησκόληπτους; Γιατί δεν διστάζουμε να μοιραστούμε πολλά άλλα- όχι όμως την βαθιά πίστη μας; 

Προσωπικά νιώθω δέος κάθε φορά που μιλάω για αυτό- νιώθω βλέπετε πολύ μικρή για να μιλάω για τόσο μεγάλα πράγματα. Όμως πρέπει να το κάνω. Πρέπει διότι πιστεύω βαθιά και το λιγότερο που μπορώ να κάνω είναι να το φωνάζω δημόσια. 

Παρότι λοιπόν μεγαλώνουμε το παιδί μας με βάση αυτή την πίστη μας, με γνώμονα την αγάπη του Χριστού, ως Ορθόδοξο Έλληνα Χριστιανό στην ουσία του- (αυτό σημαίνει να συμμετέχει πολύ συχνά στα Άχραντα μυστήρια, στις λειτουργίες της εκκλησίας μας, να κάνει την προσευχή του και τον σταυρό του, να είναι ευγενικός και δοτικός- όλα όσα αυτή προϋποθέτει)-  η φοβία μου όμως μην γίνει κάτι και φοβηθεί ή μισήσει αυτή ακριβώς την θρησκεία με έκανε να φάσκω και να αντιφάσκω... 

Τι εννοώ; Στις ερωτήσεις σχετικά με το μωρό που έχουμε χάσει όποτε αυτές προέκυπταν από την φωτογραφία του που έβλεπε, ήμουν απόλυτα "κυνική" μιλώντας για θάνατο και τίποτε περισσότερο. Όπως ακριβώς συμβουλεύουν άλλωστε οι ειδικοί ψυχολόγοι. Ούτε για Θεό που το ήθελε κοντά του, ούτε για αγγελούδια, ούτε για ουρανούς, ούτε για τίποτα. Παρότι μου έχει δείξει πολλές φορές το ίδιο το παιδί πως γνωρίζει πολλά περισσότερα από εμάς για τα αγγελούδια μας- δεν μπήκα στην διαδικασία να αμφισβητήσω την τακτική μου. 

Το γεγονός που με έκανε να συνειδητοποιήσω ξαφνικά πως κάτι δεν κάθεται καλά στην όλη αντιμετώπιση μου, ήταν στο θέμα αδελφάκι. Από την στιγμή που ο Δημήτρης Γεράσιμος εξέφρασε την επιθυμία για αδελφάκι και κάθε φορά μετά από αυτή- η απάντηση μου ήταν πως θα δούμε καταρχάς αν μπορεί η μαμά και αν μπορεί θα προσπαθήσουμε χωρίς αυτό να σημαίνει πως θα τα καταφέρουμε. Μπορεί ναι, μπορεί και όχι. Μάλιστα είχα γράψει πόσο με ενοχλούσε να επικαλούνται τρίτοι σε αυτό το θέμα τον Θεό. 

Μέχρι εκεί όλα καλά. Το καμπανάκι χτύπησε μια μέρα που μου είπε όλο χαρά: "Μαμά, να ζητήσω από τον Χριστούλη ένα αδελφάκι;" Η σιωπή μου νομίζω πως κράτησε αιώνια- προσπαθώντας να σκεφτώ τι να πω- ενώ ταυτόχρονα άκουσα ξανά: "Τι λες μαμά, να το ζητήσω;"  Και απάντησα: "Μωρό μου, αυτά τα πράγματα τυχαίνουν ή δεν τυχαίνουν. Δεν έχει νόημα να ζητήσεις κάτι τέτοιο από το Χριστούλη" 

Μαχαιριά στην καρδιά μου η κάθε λέξη. Αλήθεια σας λέω. Μου χάλασε η διάθεση όλη την υπόλοιπη μέρα. Το δε συνοφρυωμένο βλέμμα του μωρού μου και η εκκωφαντική σιωπή του- η πιο δυνατή βοή στα δικά μου αυτιά... 

Και τότε το συνειδητοποίησα- επιτέλους. Τι έκανα λάθος; Πως γίνεται να τον μεγαλώνω ως Χριστιανό Ορθόδοξο και να του στερώ αυτό το δικαίωμα; Της προσευχής. Όταν δε σταμάτησε να θέλει να προσεύχεται το βράδυ, κατάλαβα πως είχε έρθει η ώρα να μιλήσω στον πνευματικό μου... 

Οι λόγοι που έκανα αυτό το λάθος, ειλικρινείς και με την καρδιά στην σωστή θέση. Δεν ήθελα ούτε να πληγωθεί, ούτε να μισήσει ή να φοβηθεί τον Θεό. Έκανα όμως μεγάλο λάθος. Το ένιωθα. Τι να του έλεγα όμως; Πως να του εξηγήσω πως η προσευχή είναι περίπλοκο πράγμα; Πως να του πω πως όσο και να πιστεύω- δεν σημαίνει πως όσα θέλουμε πραγματοποιούνται πάντα όπως τα θέλουμε; 

Ο χαρισματικός μου πνευματικός, μου έδωσε την λύση και ήταν τόσο απλή . Ο Θεός υπάρχει και ακούει πάντα. Μπορούμε να του ζητάμε ότι θέλουμε. Η απάντηση του μπορεί να είναι ναι, όχι ή και περίμενε. Το θέμα είναι πως πάντα Αυτός γνωρίζει τι είναι καλύτερο για τον καθένα μας. Όσο για τα αδέλφια του στον ουρανό; Όλα όσα του έχω πει αλήθεια είναι και δεν χρειάζεται να αλλάξει. Ωστόσο μπορώ να του αναφέρω πως εγώ πιστεύω πως η ψυχή τους υπάρχει και είναι στον παράδεισο. Και πως φροντίζουν για μας από εκεί. 

Τα παιδιά είναι ήδη τόσο κοντά στον Θεό. Φρέσκα ακόμη από Αυτόν, γνωρίζουν πολλά περισσότερα από εμάς. Και η προσευχή τους έχει διπλάσια δύναμη... Γιατί είναι αγνή και ατόφια. Ποια είμαι εγώ που τόλμησα- από φόβο- να του στερήσω αυτή την σχέση; 

Το παιδάκι μου βίωσε αυτό μου το λάθος την πιο εσφαλμένη εποχή. Αυτήν που ωριμάζει συναισθηματικά. Τώρα αναγνωρίζει πρωτόγνωρα συναισθήματα όπως ο φόβος, η συγκίνηση, ο ενθουσιασμός και τόσα ακόμη. Μίλησα μαζί του με ειλικρίνεια. Απόλυτη. Ακόμα δεν είναι έτοιμος. Τον πλήγωσε πολύ εκείνη μου η κουβέντα- το ένιωσα άλλωστε. Μόνο να ευχαριστεί θέλει στην προσευχή του για όλα τα καλά, που μας προσέχει όλους... "Απαίτηση" άλλη, καμιά.... 

Δεν τα γράφω αυτά για να με "παρηγορήσετε"- όχι. Ξέρω πως έκανα λάθος όμως δεν είχα κακό στην καρδιά έτσι έχω την συνείδηση μου καθαρή. Στεναχωριέμαι μέχρι να "γιάνει" η ψυχούλα του, είμαι σίγουρη όμως πως και η Παναγία θα εισακούσει τις δικές μου προσευχές και θα τον φωτίσει η Ίδια όπως ξέρει καλύτερα. Τα γράφω διότι η κακή αλήθεια είναι με τόσα που διαβάζουμε πια οι γονείς και τόσο που ενημερωνόμαστε- και καλά κάνουμε- παρεκκλίνουμε πολλές φορές από τα σωστά και τα δοκιμασμένα... Πολλές φορές δίνουμε περισσότερη βάση σε επιστημονικές αλήθειες και ξεχνάμε εντελώς τις χριστιανικές μας αλήθειες. 

Και αυτό είναι μεγάλο κρίμα... 

"Θα περπατήσεις δίπλα μου;"

Είμαι της άποψης πως τα παιδιά δεν είναι μόνο παιδιά. Όπως πολύ σωστά έχει θέσει και η φίλη μου η Ελίνα σε ένα κείμενο της, είναι "μεγάλα μυαλά σε μικρά σώματα". 

Έχουμε την τάση πολύ συχνά να υποτιμούμε την νοημοσύνη των παιδιών, (δεν μπορείς να καταλάβεις είσαι μικρός ακόμα), τον συναισθηματισμό τους, (Θύμωσες; Δεν πειράζει θα σου περάσει) τις ικανότητες τους, (πως το κάνεις αυτό έτσι- δεν το κάνεις σωστά, άστο αυτό δεν μπορείς θα το κάνω εγώ) και πολύ περισσότερο υποτιμούμε το αδιαμφισβήτητο ραντάρ τους να αντιλαμβάνονται όλα όσα θέλουμε να τους κρύψουμε. Τα παιδιά μυρίζονται το ψέμα από χιλιόμετρα. 

Κάνοντας λοιπόν όλα αυτά τα λάθη σαν γονείς, μετά αναρωτιόμαστε για ποιο λόγο μεγαλώνοντας τα παιδιά μας δεν αξιοποίησαν στο έπακρον τις δυνατότητες τους, (όποιες και αν ήταν αυτές), για ποιο λόγο έπαψαν να μας ανοίγονται και να εκφράζουν τα συναισθήματα τους, για ποιο λόγο μας λένε ψέμματα και για ποιο λόγο πιθανότατα μας υποτιμούν και αυτά με την σειρά τους. 

Παρότι το έχουμε βιώσει και οι ίδιοι με τους δικούς μας γονείς- αδυνατούμε τις περισσότερες φορές να αντιληφθούμε στην πράξη, πως τα παιδιά δεν ακολουθούν την συμβουλή μας, μα την ίδια μας την συμπεριφορά. 

Δεν έχει νόημα να ζητάμε από ένα παιδί να πάψει να γκρινιάζει και να φωνάζει- όταν το ζητάμε και εμείς το ίδιο γκρινιάρικα και φωναχτά. Ή όταν και εμείς γκρινιάζουμε και φωνάζουμε.  Δεν έχει νόημα να απαιτούμε την αλήθεια όταν και οι ίδιοι λέμε ψέμματα ακόμα και για τα πιο ασήμαντα πράγματα. Δεν έχει νόημα να θέλουμε να βάζουν τα δυνατά τους- όταν οι ίδιοι δεν τα παροτρύνουμε και δεν τους τονώνουμε όσο το δυνατόν περισσότερο την αυτοπεποίθηση τους. 

Και επειδή κανείς δεν είναι τέλειος- και πρώτη από όλους εγώ- εδώ έρχεται και στρογγυλοκάθεται η "ειλικρίνεια". 

Από τα πιο ασήμαντα πράγματα και τις πιο μικρές ηλικίες- ο ήλιος δεν πέφτει για ύπνο, ο ήλιος δύει στο ένα μέρος της γης και ανατέλλει στο άλλο μέρος της- δεν θα έρθει ο κακός ο λύκος/αστυνόμος/γείτονας να σε πάρει αν δεν φας το φαγητό σου, πρέπει να φας το φαγητό σου διότι αυτό σε βοηθάει να μεγαλώνεις και να είσαι γερός- μέχρι και τα πιο σημαντικά ζητήματα- η ειλικρίνεια μόνο καλό μπορεί να προσφέρει. 

Με μια μικρή λεπτομέρεια. Δεν μιλάω για την ειλικρίνεια που στο όνομα της θυσιάζονται η ευγένεια, η καλοσύνη, τα όνειρα και η φαντασία. Αυτή την ειλικρίνεια την απεχθάνομαι- σε κάθε σχέση. Μιλάω για μια ελεγχόμενη ειλικρίνεια και πάντα σύμφωνα μέσα στα ηλικιακά πλαίσια των παιδιών. 

Η ίδια σαν παιδί υπήρξα εξαιρετικά οξύθυμη και κυκλοθυμική. Ξεσπούσα με το παραμικρό και έφτανα και σε σημεία να θέλω να κάνω κακό στον εαυτό μου. Ακριβώς όμως τον ίδιο χαρακτήρα είχε και ο πατέρας μου. Μετά ήρθε ο Παναγιώτης στην ζωή μου- αυτή η ήρεμη δύναμη- και άρχισα να ρίχνω τους τόνους. Έπειτα έγιναν και όσα έγιναν και άλλαξα σχεδόν από την βάση μου- αναθεωρώντας την ζωή εξολοκλήρου- και ηρέμησα ακόμα περισσότερο. Ωστόσο, ως μητέρα, με όλη την κούραση να συσσωρεύεται και την γκρίνια του μαιμουδιού κάποιες μέρες να ξεπερνά κάθε όριο, αναδύεται ο παλιός κακός μου εαυτός και μπορεί και να ξεσπάσω. Να φωνάξω. Να μην πέσω στο ύψος του, αλλά να τον σηκώσω με δύναμη και να του επιβάλλω τιμωρία. 

Αυτό έχει γίνει ελάχιστες φορές- μα ήταν αρκετές για να βεβαιωθώ πως μόνο η ειλικρίνεια είναι η λύση. Είτε πριν την κρίση, είτε μετά. Όσες φορές ξέσπασα και φώναξα, ο Δημήτρης άρχισε να ουρλιάζει και αυτός και να τρέχει σαν μανιασμένος. (κάτι που δεν κάνει αφού σε γενικές γραμμές επικρατεί ηρεμία μες το σπίτι) Όσες φορές απαίτησα να μην κάνει κάτι φωνάζοντας αντί να το ζητήσω ήρεμα μα αποφασιστικά, ο Δημήτρης όχι μόνο με αγνόησε μα έκανε κάτι ακόμα χειρότερο για να με εκνευρίσει ακόμα περισσότερο. 

Αυτές λοιπόν τις φορές που βγήκα από τα όρια μου και του φώναξα, την ίδια κιόλας στιγμή τον πήρα αγκαλιά και του ζήτησα να ηρεμήσει. Δεν έχετε ιδέα πόσο αποτελεσματική μπορεί να είναι μια απλή αγκαλιά. Μόλις ηρεμούσε, του ζητούσα συγνώμη. Ναι συγνώμη- διότι ότι και να έκανε δεν δικαιολογείται να φωνάζω έτσι σε ένα τόσο δα μικρό παιδί. Του ζητούσα συγνώμη για την συμπεριφορά μου και του εξηγούσα πως η μαμά αντέδρασε έτσι επειδή είναι πολύ κουρασμένη. Μετά του εξηγούσα πως και αυτός με την σειρά του πρέπει να με ακούει και να προσπαθεί να συνεργάζεται όσο περισσότερο μπορεί. Όλες τις φορές, η συζήτηση ολοκληρώνεται με ένα "Με συγχωρείς; (ναι) σε αγαπώ πολύ, (απώ)", και αγκαλίτσα σφιχτή σφιχτή. Και το παιδί ένιωσε πως κατάλαβα το λάθος μου, (αντί να νομίζει μέσα του ποιος ξέρει τι) και εγώ δεν βούλιαξα το βράδυ που έπεσα για ύπνο στις ενοχές μου, διότι αναγνώρισα το λάθος μου και το παραδέχτηκα στον αποδέκτη του. 

Με αυτό τον τρόπο μπορούν να αποφευχθούν πολλές κρίσεις. Τα παιδιά- όπως πολύ σωστά τονίζει και η Ελίνα στο κείμενο που άλλωστε ενέπνευσε αυτό εδώ-  είναι εξαιρετικοί αποδέκτες της ειλικρίνειας. Αν την ώρα που ξεσπάει ή είναι παράλογο, γονατίσεις στο ύψος του, και πολύ απλά ρωτήσεις τι θέλει, ή τι έχει, αυτό θα σου πει. Αν επίσης ζητήσεις ευγενικά να κάνει λίγη ακόμα υπομονή- τονίζοντας ταυτόχρονα πόσο καλός και υπομονετικός ήταν μέχρι τώρα και τον ευχαριστήσεις για αυτό- επειδή υπάρχουν κάποιες δουλειές που πρέπει να γίνουν, θα σοκαριστείς με το ότι πιθανότατα θα σε σεβαστεί. Και η απόσπαση προσοχής λειτουργεί θαυμάσια στα νήπια όπως μου έχει πει η γλυκιά μου Αλεξία, ( και πιστέψτε με κάτι ξέρει, 7 θαύματα έχει), όμως δεν το κρύβω είμαι φανατική οπαδός της ειλικρίνειας. 

Φυσικά μιλάω για την  νηπιακή ηλικία που γνωρίζω- είμαι όμως απόλυτα σίγουρη πως αν έχεις φερθεί έτσι στο παιδί σου από όταν ήταν νήπιο θα μπορείς με τον ίδιο ακριβώς τρόπο- δηλαδή την συζήτηση να μάθεις τι προκάλεσε το ξέσπασμα ή την απομάκρυνση και ενός εφήβου. 

Μέχρι ποιο σημείο όμως η ειλικρίνεια; Μέχρι αυτό που δεν του γκρεμίζω όνειρα, δεν του κόβω τα φτερά, δεν του ψαλιδίζω την φαντασία  όπως λέει και η Άσπα. Όποιο και αν είναι το όνειρο του, όποιοι και αν είναι οι στόχοι του, ποτέ μα ποτέ δεν θα του πω "Τι είναι αυτά που λες, σκέψου λίγο λογικά δεν θα τα καταφέρεις/ δεν είσαι εσύ για αυτά/άλλα όνειρα είχα εγώ για σένα" Ποτέ. Και θέλω να πιστεύω πως θα είμαστε εδώ για να αποδειχθεί. Ποια είμαι άλλωστε εγώ για να ξέρω αν θα τα καταφέρει ή όχι; Και αν θέλετε την γνώμη μου, η αγάπη που νιώθω μου υπαγορεύει πως το παιδί μου μπορεί να καταφέρει τα πάντα. Αρκεί να το θελήσει, αρκεί κάποιος να πιστεύει απεριόριστα σε αυτόν και τις δυνατότητες του. Όποιες και αν είναι αυτές. Ποια είμαι εγώ που θα ζητήσω από ένα άλλο ελεύθερο ον να πραγματοποιήσει δικά μου όνειρα; 

Όπως άλλωστε όλα τα παιδιά. Για να μιλήσουμε λίγο ορθολογιστικά, με την σωστή παρότρυνση ένα μέτριο μυαλό μπορεί να κάνει θαύματα, την ίδια στιγμή που ένα εξαίσιο μυαλό μπορεί να θαφτεί λόγω της απουσίας της. Το πιστεύω αυτό. Αν λες διαρκώς σε ένα παιδί ότι είναι ανίκανο ή χαζό στο τέλος είτε θα σε πιστέψει, είτε δεν θα κάνει κανέναν απολύτως κόπο για να σε διαψεύσει. 

Τα παιδιά λοιπόν δεν είναι παιδιά. Είναι μικροί, πάνσοφοι, ενήλικες. Ενήλικες ωστόσο που ο καμβάς τους είναι ολόλευκος και ο δρόμος όλος μπροστά τους. Στο χέρι μας είναι ποια χρώματα θα τους δώσουμε για να ζωγραφίσουν. Στο χέρι μας είναι αν θα περπατήσουμε δίπλα τους, ίσα δυο βήματα πιο πίσω κάποιες φορές- έτσι για να έχουν τον χώρο τους- μα πάντα με την σιγουριά πως θα τα κρατήσουμε το χέρι όταν χρειαστούν καθοδήγηση, θα τα αγκαλιάσουμε όταν χρειαστούν παρηγοριά, θα τα πιάσουμε πριν πέσουν ή θα τα βοηθήσουμε να σηκωθούν όταν τελικά πέσουν. 

Αυτός άλλωστε δεν είναι ο ρόλος μας; 

Αχ αυτό το χάος....

Έτσι όπως ξάπλωσα σήμερα το μεσημέρι για λίγο τον καναπέ μέχρι να ξυπνήσει το μαιμουδάκι, ελπίζοντας σε έστω μισή ώρα χαλάρωσης και γιατί όχι και ύπνου, έβαλα το χέρι μου κάτω από το μαξιλάρι- όπως πάντα από παιδί- και πάνω που έκλεισα τα μάτια μου... ακούω ένα κουδούνισμα κάτω από το αυτί μου...

Ήταν ένα παιχνίδι- τηλέφωνο του μικρού... 

Και χαμογέλασα... Γιατί είναι αυτές ακριβώς οι μικρές λεπτομέρειες που με τρελαίνουν... Αυτές οι λεπτομέρειες που μαρτυρούν πως ζει ένα παιδάκι σπίτι μας... Το δικό μας παιδάκι... 

Ναι, τα κουβερλί μου δεν είναι ποτέ πια ολόισια βαλμένα, τα μαξιλάρια μου είναι όλη μέρα σκορπισμένα στο πάτωμα, τα μαγνητάκια στο ψυγείο δεν είναι πια αρμονικά μα σε αλλοπρόσαλλη διάταξη και τα μισά στο πάτωμα... Δεν βρίσκω ποτέ τα ταπερ μου στο ίδιο συρτάρι και πάντα μα πάντα θα βρεθεί ένα αυτοκινητάκι ή ένα τουβλάκι στο δρόμο μου... (που πάντα μα πάντα θα πατήσω!) 

Δεν έχει σημασία πόσες φορές τα μαζέψω ή πόσες φορές εξηγήσω πως δεν πετάμε τα μαξιλάρια κάτω. Δεν έχει σημασία, όχι μόνο γιατί θα τα ξαναβρώ στην ίδια και σε χειρότερη κατάσταση μα και επειδή έτσι ακριβώς μεγαλώνει ένα παιδί... Αυτό ακριβώς είναι μια οικογένεια με παιδιά... 

Τα παιδιά παίζουν και μέσα από το παιχνίδι εμπλουτίζουν τις εμπειρίες τους, μαθαίνουν να ζουν και να απολαμβάνουν. Χαμένα στην αχαλίνωτη φαντασία τους, τους είναι απόλυτα φυσιολογικό να κρύβουν και να τοποθετούν τα παιχνίδια τους κυριολεκτικά οπουδήποτε...

Αυτή είναι η μαγεία...

Παρότι λοιπόν το τηλέφωνο ήταν ενεργό και κάτω από το μαξιλάρι μου, ούτε το απενεργοποιήσα, ούτε το απομάκρυνα. Το άφησα εκεί...

Ώστε με κάθε κίνηση μου να ακούω το κουδούνισμα και να χαμογελώ...
Να χαμογελώ για αυτό το ευλογημένο χάος που επικρατεί πια στο σπιτάκι μου....