One last lap- The end of an era.

 THE END OF AN ERA. 

Αυτό ΑΚΡΙΒΩΣ είπε αυτό το αγόρι, όταν ξεκινήσαμε σήμερα να πάμε στην τελευταία του προπόνηση κολύμβησης. Και το είπε με ΠΟΛΥ θλίψη. Κοιταχτήκαμε, κουνήσαμε συγκαταβατικά το κεφάλι και μετά σιωπή... 

Δύο χρόνια τώρα, τον βλέπω να παλεύει κυριολεκτικά μόνος. Να δίνει ψυχή σε αυτό το άθλημα που τόσο αγάπησε, μα η ψυχή που έδινε να μην φτάνει. Δύο χρόνια τώρα, τον βλέπω να ψάχνει απεγνωσμένα τρόπους να βρει την άκρη - να ξανανιώσει όλα αυτά που τον έκαναν να αγαπήσει το κολύμπι εξαρχής. Δύο χρόνια τώρα, τον βλέπω να μην διαβάλει ούτε τον χαρακτήρα του, ούτε την ακεραιότητα του για χάρη ενός αθλήματος. 

Και είμαι τόσο περήφανη. Γιατί αυτό το 13χρονο αγόρι, αποχαιρέτησε απόψε ένα κεφάλαιο της ζωής του με απόλυτη αξιοπρέπεια. Αποφάσισε, πως δεν θέλει την πραγματικότητα της αγωνιστικής κολύμβησης. Δεν τον εκφράζουν όσα συνεπάγονται από αυτή. Αυτόν τον τελευταίο χρόνο, με αυτούς τους δαίμονες πάλευε. Μα κόντεψε να μισήσει το ίδιο το κολύμπι σε αυτή την πάλη και για να μην γίνει αυτό, πάρθηκε η μεγάλη απόφαση. 

Κολύμπι τέλος. 

Εφτά χρόνια ατελείωτων διαδρομών, στροφών και εκκινήσεων έφτασαν στο τέλος. Εφτά χρόνια προσπάθειας, εμπειριών, προσωπικών κατακτήσεων, απίστευτης κούρασης, καλών αλλά και κακών στιγμών. 

Μένουμε στις καλές στιγμές. Αυτό κάνουμε εμείς. Αυτό προσπαθώ να του διδάξω. Δεν αφήνουμε την οποιαδήποτε πικρία, να σπιλώσει όλες τις όμορφες στιγμές, όλα τα μικρά και μεγάλα μαθήματα που πήρε αυτά τα χρόνια. Εφτά χρόνια τώρα, το κολύμπι έγινε η δεύτερη φύση του και το κολυμβητήριο το δεύτερο σπίτι του. Τον διαμόρφωσε στον άνθρωπο που είναι σήμερα και αυτό δεν αλλάζει. Τον διαμόρφωσαν όλες οι στιγμές, και οι καλές και οι κακές. 

Αυτό το αγόρι λοιπόν αποχωρεί με περισσότερη αξιοπρέπεια από εμένα. Εγώ δυσκολεύομαι ακόμα. Αποχωρεί με το κεφάλι ψηλά και έχοντας ήδη μπει στο επόμενο αθλητικό κεφάλαιο της ζωής του. Ένα κεφάλαιο έκπληξη, γιατί έτσι είναι αυτό το αγόρι. Γεμάτο εκπλήξεις. 

ΕΜΕΙΣ λοιπόν, είμαστε ευγνώμονες για όλα τα διδάγματα. Για όλες τις μικρές/μεγάλες στιγμές. Για όλες τις διαφορετικές προσωπικότητες, για όλες τις ματαιώσεις, για όλες τις φιλίες αλλά και αντιπάθειες που δημιουργήθηκαν. (Είπαμε εδώ λέμε μόνο αλήθειες - ακόμα και όταν επιλέγουμε να μην τις πούμε ολόκληρες). Ευγνώμονες για όσα και όσους γνωρίσαμε. Μα κυρίως ευγνώμονες για τον πρωταγωνιστή όλου αυτού... 

Το ίδιο το ΝΕΡΟ. Ακούγεται χαζό; Δεν είναι. 

Αυτό το αγόρι γεννήθηκε με μια έμφυτη λατρεία για το νερό. Μια κάκιστη εμπειρία δευτερεύοντος πνιγμού τον έκανε να το τρέμει. Και όμως. Τόσο ο ίδιος, όσο και το νερό βρήκαν τον τρόπο όχι μόνο να αγαπηθούν ξανά, μα σχεδόν να γίνουν ένα. Πρόκειται για καρμική σχέση. Μια σχέση στοιχείου με άνθρωπο που μόνο τεράστια οφέλη μας έδωσε. 

Οπότε..

 Όπως είπα και στο μικρό/μεγάλο αυτόν κολυμβητή.... Κάθε αρχή και δύσκολη, κάθε τέλος και θλιβερό, το ενδιάμεσο είναι που μετράει. 

3, 2, 1 Ωωωωωπ. 

One last lap.

Αυτό το ξεχείλωμα

Υπάρχουν στιγμές που μου λείπει το μωρό μου. Μου λείπει εκείνο το μελαχρινό, ναι- κι όμως- γεννήθηκε με σκούρα καστανά μαλλιά, μωρό που χωρούσε να κουρνιάσει στο στήθος μου. Μου λείπει η αίσθηση του πάνω μου, οι μυρωδιές, όλες οι πρωτιές, το γεγονός πως ήμουν το κέντρο του κόσμου του. Μου λείπουν τα μπαμπαλίσματα, τα πρώτα αβέβαια βήματα, το μπουσούλισμα σε ταχύτητες φωτός, τα βραδινά μπανάκια και ο μαραθώνιος διαβάσματος παραμυθιών. 

Παρότι είχα την ευλογία να μην χάσω λεπτό από το μεγάλωμα αυτού του αγοριού, παρότι ρούφηξα κάθε στιγμή και με το παραπάνω, παρότι έχω καταγράψει κάθε μικρή και μεγάλη λεπτομέρεια...και πάλι...δεν χόρτασα.

 ΟΜΩΣ. 

 Πόσο απολαμβάνω και αυτό το μεγάλωμα. Το ξεμούδιασμα και το άνοιγμα των φτερών. Το δοκίμασμα των ορίων. Τη γλώσσα που κόκαλα δεν έχει, μα κόκαλα τσακίζει. Το παραπατημα ανάμεσα στην παιδικότητα και την εφηβεία. Τα ερωτήματα, τις φιλοσοφίες και την αναζήτηση της ταυτότητας. Τις σπάνιες και αγαρμπες αγκαλιές. Τα ακόμα πιο σπάνια κουρνιασματα κοντά μου- πάντα με μια μικρή απόσταση - μην παίρνουν και τα μυαλά μου αέρα. 

Ρουφάω λοιπόν ακόμα κάθε στιγμή. Καταγράφω κάθε μικρή ή μεγάλη λεπτομέρεια. Μπας και κάποια στιγμή χορτάσω... Μα νομίζω έμαθα πια. Δεν χορταίνεται αυτή η αγάπη. Αυτή η αγάπη όλο και μεγαλώνει μέχρι που λέω - δεν μπορεί θα σπάσει αυτή η καρδιά. Κι όμως. Αντέχει. Και ξεχειλώνει. Και απλά συνεχίζει να ΑΓΑΠΑΕΙ.

#ΟιΜικρεςΜεγαλεςΣτιγμεςΜας2026 #myrainbowbaby #mymiracleboy

Μια άβολη αλήθεια.

 Εδώ λέμε αλήθειες μόνο, σωστά; Και οι αλήθειες είναι άβολες, αμήχανες, ενίοτε πληγώνουν. 

Πάντα όμως αφυπνίζουν. 

Στα 13 χρόνια που σπάω τη σιωπή για τη νεογνική απώλεια, ακούω μητέρες που δυσκολεύονται με το χειμώνα στο μνήμα και ο'τι αυτό συνεπάγεται. (Αν ξέρεις, δυστυχώς ξέρεις).

Όχι εγώ. 

Εγώ δυσκολεύομαι, ΠΟΛΥ όμως, με το καλοκαίρι. Με τη ΖΕΣΤΗ. 

Και ΞΕΡΩ, το ξέρω πως το μωρό μου δεν είναι εκεί μέσα. Όχι στα αλήθεια. Στην αρχή όμως τουλάχιστον, ένα μέρος του ήταν. Και οι συνειρμοί κάτω από τον καυτό ήλιο, ήταν παρανοϊκοί.

Αυτό λοιπόν το σοκ, αυτή η πληγή, δεν φεύγει όσα χρόνια και αν περάσουν. Φέτος λοιπόν έπιασαν νωρίς οι ζέστες. Και εγώ είχα να πατήσω στο νεκροταφείο από το Πάσχα. Τη λαμπάδα που του παίρνει κάθε χρονιά η αδελφή μου, δεν είχα ΑΞΙΩΘΕΙ να πάω να την ανάψω. 

Δεν με πήγαιναν τα βήματα. Τι να κάνω; Κατάφερα να πάω χθες. Ή μάλλον δεν το κατάφερα. Με πίεσα. Γιατί το βάρος πλέον στο στήθος, που δεν του είχα ανάψει ακόμα τη λαμπάδα του, ήταν ασήκωτο. 

Έκατσα τόσο, όσο. Όσο χρειάζεται για να ανάψεις το καντήλι, το λιβάνι και να ποτίσεις. Καιγόμουν ολόκληρη. Μέσα, έξω. 

Δεν αντέχεται το νεκροταφείο το καλοκαίρι. Το χειμώνα, δεν ξέρω, σαν να βρίσκω μια παρηγοριά κάτω από τον ήλιο, μέσα στην ησυχία του. Το καλοκαίρι όμως... 

Το καλοκαίρι επιστρέφουν, ουρλιάζοντας, όλες οι πληγές λες και είναι νωπές, όπως τότε. Το πρώτο καλοκαίρι... 

Και εσύ ακόμα νομίζεις πως το πένθος περνάει. Ξεχνιέται. Όχι. Το πένθος ζει ΜΟΝΙΜΑ μέσα μας. Πότε κοιμάται, ποτέ λαγοκοιμάται και πότε ξυπνάει με μια σχετική γαλήνη. 

Υπάρχουν όμως και οι φορές που ξυπνάει ταραγμένο από τον χειρότερο εφιάλτη. Και εσύ πρέπει απλά να παίρνεις ανάσες, να σκουπίζεις τον ιδρώτα σου, να σου υπενθυμίζεις ότι ναι. Δεν ήταν όνειρο. Όμως τώρα έχει περάσει. Και να ελπίζεις να αποκοιμηθεί ξανά για καιρό... 

Δεν έχει άλλη λύση. 

Σπίθας - αυτό το ψυχάκι.

 Όταν μαζέψαμε αυτό το ψυχάκι από τους δρόμους της Αμαλιάδας, δεν ήξερε ούτε πως να πιει νερό από το μπωλ. Πνιγόταν. Προτιμούσε να γλύφει τα λιμνάζοντα νερά στο μπαλκόνι μου από τα ποτίσματα. Όταν το κατάλαβα, του βάζαμε λίγο νερό στο μπωλ, το οποίο ανανεώναμε τακτικά και απλά κάναμε υπομονή. 

Όταν μαζέψαμε αυτό το ψυχάκι, δεν ήξερε τι σημαίνει παιχνίδι. Δεν ήξερε να κυνηγάει μπάλες ή να μασουλάει πράγματα. Του πήραμε λοιπόν ένα ειδικό φυσικό ξύλο για μάσημα του το δώσαμε, τον επιβράβευσαμε όταν ασχολιόταν και απλά κάναμε υπομονή.

 Όταν μαζέψαμε αυτό το ψυχάκι, δεν καταλάβαινε τι είναι το κρεβατάκι. Αποκοιμιόταν καθιστός, πάνω στην παλάμη σου ενώ τον χαϊδευες. Του πήραμε λοιπόν κρεβατάκια για κάθε χώρο του σπιτιού που καθόμαστε και εμείς, του δείξαμε ότι είναι δικά του, συνεχίσαμε να τον χαϊδεύουμε για όσο το είχε ανάγκη και απλά κάναμε υπομονή. 

Όταν μαζέψαμε αυτό το ψυχάκι, δεν ήξερε τι πάει να πει βόλτα με λουρί. Και τον τρόμαζε κάθε μικρός ήχος στον δρόμο. Τον πήραμε λοιπόν παντού μαζί μας, τον καθησύχασαμε, του δείξαμε ότι είμαστε εμείς εκεί να τον προστατεύσουμε και απλά κάναμε υπομονή. 

Όταν τον μαζέψαμε από τους δρόμους, φοβόταν αρκετά τους ενήλικες - ιδίως τους άντρες - και ακολούθησε αποκλειστικά τον γιο μου στο αυτοκίνητο. Αλλιώς δεν ξέρω αν θα είχαμε καταφέρει να τον πάρουμε. Του γνωρίσαμε λοιπόν κόσμο, άντρες, γυναίκες και παιδιά που είχαν μόνο χάδια να δώσουν και απλά κάναμε υπομονή. 

Όταν το μαζέψαμε, το βλέμμα του ήταν μονίμως λυπημένο και φοβισμένο. Έτρεμε όταν τον βγάζαμε βόλτα από το σπίτι λες και φοβόταν ότι θα τον παρατήσουμε. Και όταν γυρίζαμε ξανά μαζί, η ουρίτσα κουνιόταν αργά και διστακτικά. 

Μας είπαν ότι ήταν εγκατάλειψη. Μας είπαν ότι τον λένε Σπίθα. Και παρότι ανακαλύψαμε πως δεν είναι και τόσο Σπίθας αφού έχει μόνο ένα εγκεφαλικό κύτταρο, (,το οποίο όμως προς υπεράσπιση του δουλεύει πολύ σκληρά), σίγουρα λατρέψαμε τη σπίθα που βλέπαμε να τρεμοπαίζει όλο ελπίδα στα αθώα αυτά ματάκια. 

Ένα χρόνο λοιπόν μετά γελάνε μέχρι και τα μουστάκια του. Ένα χρόνο μετά, έμαθε να παίζει σαν σκυλί - αν και δεν έχει καταστρέψει κανένα παιχνίδι του. Λες και δεν είναι σίγουρος αν θα βρει ξανά άλλα. Ένα χρόνο μετά, δέχεται την προστασία μας, μα ταυτόχρονα έχει αναπτύξει ισχυρό ένστικτο να προστατεύει και αυτός εμάς. Ένα χρόνο μετά έχει μάθει εντολές, όρια και κανόνες. 

Ταυτόχρονα, ένα χρόνο μετά, ακόμα μπορεί να ταραχτεί από μια απότομη κίνηση ή έναν απότομο θόρυβο. Ένα χρόνο μετά ακόμα κουλουριάζεται αν του φωνάξεις λίγο πιο απότομα ή αν τον "μαλώσεις"...

Δεν μπορώ καν να φανταστώ τι πρόλαβε να ζήσει αυτό το πλάσμα στα δύο αυτά χρόνια ζωής πριν τον βρούμε. Νιώθω πως είναι ήδη "old soul", (γέρικη ψυχή), λες και σε αυτά τα δύο χρόνια έζησε δέκα ζωές. 

Για αυτό και τώρα ξεκουράζεται. Το απολαμβάνει. Μαζί του και εμείς. Γιατί ξέρεις τι γίνεται; Είναι αλήθεια αυτό που λένε. Μαζεύεις ένα σκυλί από το δρόμο για να το σώσεις. Και τελικά καταλήγει να σώζει αυτό εσένα. 

Δεν μας αξίζουν αυτές οι ψυχές. Αυτές οι ψυχές ξέρουν να εκτιμούν και να αγαπάνε βαθιά, όσο πόνο και προδοσία και αν έχουν ζήσει. Αυτές οι ψυχές δεν ξέρουν τι θα πει εκδίκηση, συμφέρον ή προσδοκίες. Το μόνο που ζητάνε είναι μια αξιοπρεπή ζωή. Βόλτα, φαγητό και αγάπη. Τίποτα άλλο. 

Και δίνουν πίσω τα δεκαπλάσια. 

365 μέρες λοιπόν αγάπης, εκτίμησης και σεβασμού στις ανάγκες του καθενός. Και από τις δύο πλευρές. Και συνεχίζουμε μέχρι να μην έχουν χώρο πια οι άσχημες μνήμες στο μυαλό και στην καρδιά. 

Τσαγανό ή παρορμητισμός;

 Ήρθε τις προάλλες μια φίλη σπίτι για κρασάκι.

 Φίλη παιδική και αδελφική, από αυτές που βρισκόμαστε μια φορά το χρόνο, καθόμαστε μαζί σχεδόν 6 ώρες, ξεκινάμε εκεί που το αφήσαμε και πάλι δεν προλαβαίνουμε να τα πούμε όλα. 

Πάνω στην κουβέντα, άρχισε να μου λέει ποια ήταν η Γιάννα, όπως τη θυμάται,  των εφηβικών μας χρόνων και ποια είμαι τώρα στα 46 πλέον. Ότι βλέπει ακριβώς την ίδια Γιάννα, σε μια καλύτερη ακόμα εκδοχή. Μου έλεγε πόσο τσαγανο είχα πάντα, (ανεξέλεγκτο παρορμητισμό θα το πω εγώ, ένας overthinker ΔΕΝ έχει τσαγανό για αυτό και αναγκάζεται και υπέρ σκέφτεται τα πάντα για να προστατεύσει τον εαυτό του ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ), πόσο δεν φοβόμουν τίποτα, (φοβόμουν μέχρι και τη σκιά μου) και πόσο δυνατή ήμουν από τότε. (Ήμουν και είμαι μαλακή σαν βούτυρο - προσωπικά δεν νιώθω καθόλου δυνατή). 

Με έβαλε σε σκέψεις. Κατέληξα πως το χαρακτηριστικό που μπορεί να τροφοδοτήσει ίσως όλες αυτές τις εκδοχές που βλέπουν οι άλλοι σε μένα είναι το ΑΠΑΡΑΜΙΛΛΟ πείσμα μου και η ικανότητα μου να καμουφλάρω τις αδυναμίες μου ή να ελίσσομαι μέσα από αυτές. Διότι η αλήθεια είναι ότι αν κάτι είναι πολύ σημαντικό για μένα είναι να ΜΗΝ ΜΕ ΛΥΠΟΥΝΤΑΙ. Όπως μισώ και την ΑΥΤΟΛΥΠΗΣΗ. (Ναι, υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι που μονίμως λυπούνται τον ίδιο τους τον εαυτό). 

ΟΧΙ. ΔΕΝ σκύβω το κεφάλι για κανένα λόγο. Δεν με  φοβίζει να γονατίσω, ΜΟΝΟ όμως για να βρω τη δύναμη να ΞΑΝΑΣΗΚΩΘΩ. Και, ΝΑΙ. Θέλω να είμαι ικανή για τα πάντα. Δεν θέλω να πρέπει να ζητώ βοήθεια. (Λάθος εν μέρει, ΤΟ ΞΕΡΩ). Την περίοδο που ήμουν κλινήρης με τα μωρά μου και εξαρτόμουν από άλλους για τα πάντα ήταν από τις χειρότερες περιόδους της ζωής μου. Για αυτό έχω και ΤΟΣΗ ενσυναίσθηση όταν, λόγω προβλημάτων υγείας που ΔΕΝ  αντιμετωπίζονται, υπάρχουν άνθρωποι που πάντα έχουν ανάγκη μια βοήθεια. 

ΝΑΙ. Θεωρώ ότι, παρότι δεν είναι όλα στο χέρι μας- το ΠΩΣ θα τα αντιμετωπίσουμε ΕΙΝΑΙ στο χέρι μας. Η φίλη μου, λέει πως αυτό είναι χάρισμα και δεν το έχουν όλοι οι άνθρωποι. Δεν γεννιούνται όλοι με αυτή την ικανότητα. Εγώ πιστεύω ακράδαντα ότι καλλιεργείται. ΔΕΝ είναι χάρισμα γιατί σας λέω,  στο βάθος είμαι ακόμα εκείνο το μικρό καχεκτικό κοριτσάκι που έβλεπε παντού δράκους και φαντάσματα και ήθελε πάντα φώτα αναμμένα γιατί μισούσε το σκοτάδι και συνοδεία από το χεράκι για να πάει οπουδήποτε φοβόταν. (Ακόμα και στην τουαλέτα αργά τη νύχτα). 

Η ζωή όμως με έριξε στα πραγματικά σκοτάδια, αυτά της ψυχής, και τότε είπα ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ. Θα γίνω αυτόφωτη, ώστε να μην χρειάζεται να μου κρατά κανείς το χέρι μέχρι να ανάψει το φως, επειδή είμαι ανίκανη να κάνω το επόμενο βήμα σε σκοτάδι. 

Για αυτό λοιπόν, παρά τα τόσα παθολογικά προβλήματα που έχω που δυσκολεύουν αρκετά τη ζωή μου - εγώ ΕΠΙΜΕΝΩ να με ωθώ στα άκρα γιατί ΑΡΝΟΥΜΑΙ να με κουμαντάρουν αυτά. 

Όπως σε μια συναυλία που πήγα τις προάλλες. Στην πραγματικότητα έχω αγοραφοβία, δεν μπορώ να χοροπηδήξω από χαρά και είμαι φοβερά επιρρεπής σε ιλίγγους - γεγονός που μια συναυλία μπορεί να τροφοδοτήσει ΠΑΝΕΥΚΟΛΑ. Ωστόσο, πήγα και μάλιστα έκατσα μπροστά στη σκηνή, μαζί με όλο τον κόσμο να χορεύει γύρω μου. Εγώ δεν σήκωσα τα πόδια μου από το έδαφος, πρόσεχα αφάνταστα πως θα κοιτάξω και πόσο έντονα θα κουνηθώ - όπως μπορώ να κινηθώ - ΑΛΛΑ την απόλαυσα με την ψυχή μου. ΔΕΝ τη στερήθηκα. Και η αίσθηση κατακτήσης που μου άφησε στο τέλος, με τροφοδότησε με ενέργεια να αντιμετωπίσω άλλα τόσα. 

Πολλές φορές, μου λείπει η έφηβη Γιάννα - διότι νιώθω ότι είχε λίγο παραπάνω τσαγανό από όσο έχει τώρα. Τώρα η Γιάννα είναι μάνα και επειδή έχει ζήσει και το ΑΔΙΑΝΟΗΤΟ, τρέμει ακόμα περισσότερο γιατί η καρδιά της,  περπατάει πια έξω από το σώμα της - ΠΛΗΡΩΣ ΕΚΤΕΘΕΙΜΕΝΗ- σε κάθε πιθανό κίνδυνο. 

ΠΑΝΤΑ όμως θα χαμογελώ με τσαμπουκά και θράσος, θα χορεύω έστω και άργαμπα και θα ωθώ τον εαυτό μου στα δικά του προσωπικά άκρα. Ακόμα και αν αυτό είναι το να κάνω μια πιο έντονη κίνηση από αυτές με τις οποίες νιώθω ασφάλεια. 

Οι μεγαλύτερες κατακτήσεις είναι άλλωστε οι αθόρυβες. Ή αυτές που σε άλλους φαντάζουν μικρές. Μην αφήνετε ΚΑΝΕΝΑΝ να μικραίνει τις προσπάθειες σας. Γιγαντώστε τες ΤΟΣΟ, εσείς οι ίδιοι, ώστε ακόμα και αν επιχειρήσουν να σας τις μικρύνουν, να είναι και ΠΑΛΙ  μεγάλες. 

Και αφήστε τους να αναρωτιούνται, πως τα καταφέρνετε. 

16 χρόνων ψυχάκι...

 Κοιτάζοντας τις σημερινές μου αναμνήσεις στο Facebook, είδα ένα σχόλιο που μου είχε γράψει μια μανούλα κάτω από την ανάρτηση για την επέτειο γέννας και θανάτου της κόρης μου, του πρώτου μου παιδιού, που έλεγε πως δεν θα ξεχάσει ποτέ το δικό της μωρό ακόμα και αν φτάσει να ξεχάσει το ίδιο της το όνομα. 

Κρύβει ΜΕΓΑΛΗ αλήθεια αυτή η δήλωση.

 Θυμήθηκα κάποτε, σε μια συζήτηση με μια παρέα, ένας ενήλικος γιος - με τη δική του πλέον οικογένεια- μου είχε διηγηθεί τις τελευταίες  στιγμές με την μητέρα του πριν πεθάνει. Η μητέρα του είχε χάσει ένα μωρό ανάμεσα σε όλα τα παιδιά της και ήταν πολλά. Δεν θυμάμαι πόσα, θυμάμαι όμως πως ήταν πάνω από δύο. Δεν μιλούσε σχεδόν ποτέ για την απώλεια της, τα παιδιά της γνώριζαν, μα δεν ήξεραν πόσο βαθιά ήταν αυτή η πληγή. Δεν τα είχε αφήσει να καταλάβουν... Στις τελευταίες αυτές λοιπόν στιγμές πριν η ψυχή αποχωριστεί το θνητό της σώμα, η γυναίκα αυτή ζητούσε να δει μέσα στην παραζάλη της το παιδί της. "Μα όλα εδώ είμαστε" της έλεγαν τα παιδιά της. Μέχρι που κλαίγοντας σχεδόν είπε: Το άλλο μου παιδί θέλω να δω. Το μωρό μου. Που είναι το μωρό μου;".

 Και τότε κατάλαβαν. Κατάλαβαν πως αναφερόταν στο παιδί που ποτέ δεν κράτησε στην αγκαλιά της, στο παιδί που ποτέ δεν μεγάλωσε, στο παιδί που τα πατουσάκια του δεν έμαθαν ποτέ να περπατάνε... 

Σε αυτή την επέτειο λοιπόν, των 16 πλέον χρόνων που με έναν πολύ βίαιο και επίπονο τοκετό γέννησα νεκρή την κόρη μου, δεν μπορώ παρά να νιώσω αυτά τα λόγια, αυτό το συναίσθημα ΑΠΟΛΥΤΑ. Μια μάνα δεν ξεχνά ΠΟΤΕ, ακόμα και αν ξεχάσει ο κόσμος ΟΛΟΣ. 

Γιατί η μάνα λαχτάρησε. Προσευχήθηκε. Μοιράστηκε το σώμα της. Πόνεσε. Κοίλοπονεσε. Γέννησε. Και εν τέλει έδωσε ένα κομμάτι της καρδιάς της για πάντα σε αυτό το ψυχάκι που έμαθε να πετάει πριν μάθει να περπατάει. 

Σε αυτή την επέτειο, αποχαιρετώ και μια άλλη μάνα, μια μάνα που επίσης αναγκάστηκε να αποχωριστεί το δικό της μωρό και που ποτέ δεν γέμισε τελικά η αγκαλιά της. Σήμερα αποχαιρετώ την αδελφή του πατέρα μου, την αγαπημένη μου θεία που η ζωή μας έδειξε γιατί της είχα τελικά, τόση αδυναμία, από πάντα. Γιατί μας ένωσε - έστω και ετεροχρονισμένα- ένας κοινός πόνος.

 Η θεία μου έκλαψε για όλα τα μωρά που έχασα σαν να ήταν δικά της, γιατί ήταν και δικά της. Είναι αυτή η αόρατη κλωστή - που τόσα χρόνια λέω - πως μας δένει όλες τις μανουλες αγγέλων. Εύχομαι, τώρα που θα διαβεί αυτές τις πύλες που τόσο είχε λαχταρήσει χρόνια τώρα, να πάρει στην αγκαλιά της- πρώτα απ' όλα το δικό της μωρό και μετά όλα τα μωρά μας- όλα αυτά τα ψυχάκια που έχουμε χάσει, και να τα κανακέψει με τον δικό της ιδιαίτερο τρόπο... Μαζί και το κοριτσάκι μου. Το ΤΟΣΟ αδικημένο από όλα μου τα παιδιά...

 Θεία μου, εύχομαι να καθαρίσει η Παναγία και τον δικό ΣΟΥ το δρόμο. Το έχεις ευχηθεί ΤΟΣΕΣ φορές στον κόσμο όλο, που σίγουρα το αξίζεις.

 Ψυχακι μου, εύχομαι να κάθεσαι εκ δεξιών της Παναγίτσας. Εσύ και τα αδέλφια σου. Γιατί εγώ δεν θα το αξίζω όταν έρθει η ώρα.

Μεγαλοκοπέλα ετών 46

 Κάπως έτσι μοιάζουν τα 46, χωρίς φίλτρα, χωρίς βελτιώσεις, χωρίς καν μακιγιάζ. Με μόνο σύμμαχο τον ήλιο και τη ψυχή που φαίνεται στο βλέμμα. 

Και είμαι οκ με αυτό. Πάντα ήμουν. Δεν έχουν όλοι το προνόμιο να μεγαλώνουν. Να γερνάνε. (Ναι να γερνάνε). Προνόμιο είναι. Και είμαι ευγνώμων για αυτό. Άλλωστε η ηλικία είναι μόνο ένα νούμερο σωστά; 

Κάποιες φορές νιώθω 46 χρόνων, άλλες 26. Άλλες νιώθω 76 και άλλες απλά αναρωτιέμαι πότε έγινα ενήλικας με τα όλα του, αφού το παιδί που κρύβεται μέσα μου, ακόμα ζει και βασιλεύει. Έτσα ν'αυτα. 

Στα γενέθλια μου κάνω πάντα πράγματα που με ευχαριστούν. Με νταντεύω αν θες, γιατί δεν το κάνω πότε άλλοτε. Είμαι πολύ αυστηρή με τον εαυτό μου βλέπεις, οπότε αυτή τη μια φορά το χρόνο θέλω να κάνω του κεφαλιού μου και να με έχω στα ώπα ώπα. Επίσης είμαι άνθρωπος που αγαπά πολύ τη μοναχικότητα και φέτος περισσότερο από ποτέ, είχα ανάγκη να περάσω χρόνο με την Γιάννα. Ναι καλέ. Εμένα. Αποκλειστικά. Εγωιστικό ; Δεν πειράζει. Χρειάζεται και αυτό. Μια γυναίκα σπάνια βάζει τον εαυτό της σε προτεραιότητα. Εγώ το κάνω. Έστω και μια φορά το χρόνο. 

Κανόνισα λοιπόν όλα όσα ήθελα να κάνω και απλά τα έκανα. Τόσο απλά, τόσο ουσιαστικά. Δεν έχει σημασία τι και πως. Σημασία έχει ότι σήμερα έδωσα χρόνο και χώρο στο παιδί αυτό που επιμένει να κολυμπάει, επιμένει να μένει στην επιφάνεια - όσα κύματα και όσες φουρτούνες και αν αντιμετωπίζει. Κάποια στιγμή η θάλασσα πάντα ηρεμεί. Και τότε παίρνω τις ανάσες μου, μαζεύω τις δυνάμεις μου και συνεχίζω. 

Χρόνια μου πολλά λοιπόν. Θα κλείσω με τους εξής στίχους που μόνο τυχαίοι δεν είναι και αυτοί σήμερα. Αυτή τη μέρα που γέμισε με τόση ΑΓΆΠΗ ΜΟΝΟ αξημέρωτα κιόλας...

"Στα ίδια μέρη θα ξαναβρεθούμε

τα χέρια θα περάσουμε στους ώμους

παλιά τραγούδια για να θυμηθούμε

ονόματα και βλέμματα και δρόμους

Χρώμα δεν αλλάζουνε τα μάτια

που θυμάσαι και θυμάμαι

τίποτα δε χάθηκε ακόμα

όσο ζούμε και πονάμε

χρώμα δεν αλλάζουνε τα μάτια

μόνο τρόπο να κοιτάνε

Κι αν άλλάξαν οι φίλοι μας λιγάκι

αλλάξαμε κι εμείς με τη σειρά μας

χαθήκαμε μια νύχτα στο Παγκράτι

αλλά βλεπόμαστε στα όνειρά μας

Χρώμα δεν αλλάζουνε τα μάτια

που θυμάσαι και θυμάμαι

τίποτα δε χάθηκε ακόμα

όσο ζούμε και πονάμε

χρώμα δεν αλλάζουνε τα μάτια

μόνο τρόπο να κοιτάνε"

Ένα κόκκινο μπαλόνι 15 χρόνια μετά....

 Ένα κόκκινο μπαλόνι στον συννεφιασμένο ουρανό και εγώ να σκέφτομαι πως γίνεται να μοιάζει ακόμα σαν χθες κάτι που έγινε πριν 15 χρόνια... 

15 χρόνια πριν, στις 15 Φλεβάρη και ώρα περίπου 2 τα ξημερώματα, γέννησα ένα πανέμορφο και πανύψηλο αγόρι που έζησε μόλις 10 ώρες. Αυτές τις δέκα ώρες, πραγματικά πίστεψα ότι τα καταφέραμε. Ότι οι οχτώ, σχεδόν ασήκωτοι και ατελείωτοι μήνες, είχαν τουλάχιστον αίσιο τέλος.... Μα, όχι. 

Σαν αυτό το κόκκινο μπαλόνι που σήμερα εξαφανίστηκε τόσο γρήγορα από τα μάτια μας, έτσι και αυτό το μελαχρινό, ξεχωριστό αγόρι έμαθε να πετάει πριν μάθει να περπατάει... Και πριν προλάβουμε καν να "συστηθούμε", πριν μάθουμε να ζούμε μαζί του, έπρεπε να μάθουμε να ζούμε χώρια του... 

Δεν έχει λογική το νεογνικό πένθος. Και πίστεψέ με πονάει. Πονάει ΠΟΛΥ. 

15 χρόνια. Σαν χθες. Κάθε ανάμνηση ΠΟΛΥΤΙΜΗ. Τις προάλλες, η μητέρα μου μοιράστηκε μαζί μου μια δική της αλήθεια για το μωρό, που με συγκίνησε πολύ. Έγινε και δική μου αλήθεια. Μόνη παρηγοριά, να ζει η μνήμη του. Σημαντική θέση στην καρδιά μου, όσοι συμβάλουν στην ενίσχυση αυτής της μνήμης. Με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο. Καμιά θέση στην καρδιά μου όσοι κάνουν το αντίθετο ή όσοι υποτιμούν την απώλεια μου.

Έχασα ένα μωρό. Ενα μελλοντικό παιδί, έφηβο, ενήλικα. Έχασα αγκαλιές, γέλια, κλάματα, νανουρίσματα, τσακωμούς. Έχασα ένα κομμάτι της καρδιάς μου. Αυτό που σήμερα πέταξε στον ουρανό με την ελπίδα να φτάσει μια ψυχή που δεν μου δόθηκε ποτέ η ευκαιρία και η τιμή να γνωρίσω... 

15 χρόνια που ένα κομμάτι μου λείπει και θα λείπει για πάντα. Όσες καρδιές - μπαλόνια και να αφήσω στον ουρανό, μένω μόνο με την ελπίδα. Και με αυτό το κενό...

12 χρόνια "Όταν γεννήθηκα ξανά"

 Το "Όταν γεννήθηκα ξανά" έχει γενέθλια σήμερα. Και γίνεται 12. 

Δώδεκα χρόνια ατελείωτης και ενίοτε παρανοϊκης πάρλας, μας έφτασαν από τους βία 100 ακολούθους, (δεν είχα, ούτε έχω, και μεγάλο κοινωνικό κύκλο να βοηθήσει, χαχα), στους σχεδόν 16.000- χωρίς προωθήσεις, χωρίς διαγωνισμούς, χωρίς διαφημίσεις και παραπλανητικούς τίτλους, (και είναι οκ όλα αυτά, εγώ δεν επιλέγω να μπω σε αυτή τη διαδικασία), παρά μόνο με τα μοιράσματα ψυχής, τους προβληματισμούς της καθημερινότητας και με τις ιδιορρυθμίες της δικής μας ταπεινής και ταυτόχρονα ξεχωριστής, για εμάς, ζωής. Και φυσικά με αυτές τις ατέλειωτες προτάσεις μου, με άπειρα κόμματα και άλλες τόσες παρενθέσεις, μέχρι να φτάσω στο δια ταύτα - πραγματικά σας θαυμάζω που καταφέρνετε και βγάζετε άκρη με τα κατεβατά μου τόσα χρόνια. 

Το έχω ξαναπεί μα θα το ξαναπώ και για τους πιο φρέσκους στην παρέα. Το διαδικτυακό αυτό παρεάκι, υπήρξε το αποκούμπι μου και η έμπνευση μου στο πιο απαιτητικό κεφάλαιο της ζωής μου- αυτό της μητρότητας. "It takes a village to raise a kid" λέει μια αφρικανική παροιμία και κρύβει τόση αλήθεια. Στην απομονωμένη όμως αυτή εποχή που ζούμε, στην γεμάτη επίκριση και ΜΗ ενσυναίσθηση, το να βρεις ΙΔΊΩΣ εδώ μέσα μια μερίδα ανθρώπων που δεν έχουν σκοπό ούτε να τρολάρουν, ούτε να κρίνουν, ούτε απλά να πετάξουν τη χολή τους άνευ λόγου και αιτίας - είναι ΤΟΣΟ σημαντικό. Και είμαι πραγματικά ΕΥΓΝΏΜΩΝ για την ΠΟΙΟΤΗΤΑ και την ΕΥΓΕΝΙΚΉ κράση των ανθρώπων που αποτελούν αυτό ακριβώς το παρεάκι εδώ μέσα. Και σας ευχαριστώ για αυτό. 

Σας ευχαριστώ που ανέχεστε τα ατελείωτα κείμενα μου, τις εμμονές μου με την ίδια θεματολογία, τις δύσκολες περιόδους της ζωής μου που σας κάνω μόνο να κλαίτε - σας ευχαριστώ για όλα.

Η φωτογραφία που επιλέγω για αυτή την ανάρτηση δεν είναι τυχαία. Μου θυμίζει υπέροχες στιγμές με το παιδί μου- που είναι και η πρωταρχική έμπνευση για αυτό το μπλογκοσπιτάκι- αλλά και υπέροχες αναμνήσεις με το Κιτσάκι μου που μου λείπει ΠΆΝΤΑ μα αυτές τις μέρες που έχω ανάγκη το κανακεμά της- ένα τι περισσότερο. Η φωτογραφία αυτή μου θυμίζει να χορεύω ΑΣΤΑΜΆΤΗΤΑ με το πεντάχρονο γιο μου στην αγκαλιά, (για χάρη της και μόνο) και την Αφροδίτη να είναι πιο όμορφη από ποτέ και το χαμόγελο της το πλατύ να φωτίζει τον κόσμο όλο... 

Πόσο απρόβλεπτη και μυστήρια είναι η ζωή. Δεν παύει να με εκπλήσσει. Για αυτό και εγώ θα συνεχίσω να γράφω ακόμα και τις μέρες αυτές που αντιδρούν σε αυτά που γράφω δέκα άτομα όλα και όλα - τα μισά εκ των οποίων η μάνα μου και φίλοι. (Και να ξέρετε, αυτές οι αναρτήσεις με τις λίγες αντιδράσεις είναι πάντα και οι πιο αγαπημένες μου). Θα γράφω και τις μέρες που οι αναρτήσεις ξεφεύγουν από τα δεδομένα μου και φτάνουν στις χιλιάδες αντιδράσεις - όπου πλέον νιώθω άβολα λίγο. (Και αλήθεια λέω). Θα συνεχίσω να γράφω γιατί πολύ απλά δεν έχω άλλο τρόπο. Το να γράφω είναι όπως η αναπνοή μου. Τόσο φυσικό. 

Δώδεκα χρόνια λοιπόν από όταν γέμισε η αγκαλιά μου μετά τη γέννα αντί να μείνει άδεια, δώδεκα χρόνια από όταν γεννήθηκα ξανά, δώδεκα χρόνια από όταν γνώρισα εκ νέου τη Γιάννα μέσα από τη νέα βελτιωμένη έκδοση μου - μέσα από τα μάτια του ΠΟΛΥΤΙΜΟΥ θαύματος μου. Ιούλιο έγινα για τρίτη φορά μάνα, Γενάρη πάτησα για πρώτη φορά το κουμπί δημοσίευση σε τούτη εδώ τη διαδικτυακή γωνιτσα. 

Σας ευχαριστώ που κάποιοι είστε εδώ ΚΑΙ τα δώδεκα αυτά χρόνια.